Volwassenen maken zich behoorlijk druk om tv-programma Gewoon. Bloot. Terecht? 'Bloot is bloot, dat heeft niets met seks te maken'

Zondagavond is de eerste aflevering van het kinderprogramma Gewoon. Bloot. De volwassenen maken zich er behoorlijk druk om, de kinderen die meedoen, vinden het leuk en leerzaam. ,,Dit is dus hoognodig, denk ik dan.’’

FOTO Laura Oldenbroek

FOTO Laura Oldenbroek

‘Let op. Binnen enkele minuten zijn in dit programma Blote. Lichamen. te zien.’ Met deze tekst – een vriendelijke waarschuwing – begint iedere aflevering van Gewoon. Bloot. van de NTR. Zondagavond is de start van het televisieprogramma voor kinderen, dat nu al zoveel opschudding veroorzaakt heeft – zónder dat iemand ook maar een uitzending gezien heeft.

,,Die ophef komt van de volwassenen, niet van kinderen zelf’’, merkt senior programmamedewerker Elsbeth Reitzema van Rutgers, het aloude kennisinstituut dat meewerkte aan Gewoon. Bloot. Politici trokken een vies gezicht (het was tenslotte verkiezingstijd) en stelden Kamervragen, een conservatieve vlogger zwaaide met een petitie en de zedenprekers op sociale media spreken schande van deze smeerlapperij. ,,Het programma is dus hoognodig, denk ik dan.’’

'De boodschap: geen lijf is perfect, maar schaam je vooral nooit voor jezelf'

Waar gaat het over? In Gewoon. Bloot. bevragen kinderen vijf naakte volwassenen op een podium. Wat vinden ze mooi/lelijk aan zichzelf? Willen ze iets veranderen? Scheren ze het okselhaar? De NTR wil kinderen hiermee laten zien dat lichamen er in alle soorten en maten zijn. Jezelf vergelijken met strakgetrokken plaatjes op internet is immers kansloos. De boodschap: geen lijf is perfect, maar schaam je vooral nooit voor jezelf.

Critici zien het anders. Thierry Baudet: ,,Dit schurkt aan tegen het promoten van pedofilie’’. De SGP: ,,Wat is het verschil tussen het tonen van geslachtsdelen op tv en het tonen daarvan in een speeltuin?’’ Nou, dat maakt álle verschil, zegt Reitzema. ,,Dat seksualiseren van het lichaam gebeurt alleen in de hoofden van de volwassenen. Bloot is gewoon bloot, dat heeft niets met seks te maken. Het seksualiseren ervan is juist een risicofactor voor seksueel geweld. Als mensen bloot zien als seks, kan bloot ook gezien worden als seksuele uitnodiging.’’

De LC kreeg de eerste twee afleveringen te zien van de publieke omroep NTR. Die duren een kwartiertje, er loopt een vrolijk harpmuziekje onder en na een korte introductie van presentator Edson da Graça laten de modellen (jong, oud, getatoeëerd, ongeschoren, rank, met een buikje) hun badjassen vallen. Giechelige toestand? Dat valt mee.

Da Graça vraagt de kinderen of ze zich op hun gemak voelen en of ,,dit helemaal oké voor ze is’’. Er zit een biologiequizje in (stelling: de nagel van je pink groeit het hardst) en iedere week staat een thema centraal, zoals billen, gewicht, transgender en piemel.

De modellen ondergaan het vragenvuur ogenschijnlijk ontspannen. ,,Zijn jullie onzeker over een bepaald lichaamsdeel?’’, wil Hannah weten. Nou, Anja trekt dus geen naveltruitjes aan vanwege haar volle buik en Emma heeft een gekke kraternavel.

'Met zorg gedaan'

Al die kritiek hierop? Reitzema maakt zich er niet al te druk om. ,,Dan denk ik: ‘joh, ga eerst eens rustig kijken’. Het is allemaal met zoveel zorg gedaan. De kinderen krijgen ook de boodschap dat je nooit zomaar je naakte lichaam aan iemand anders moet laten zien. En dat ze zich nooit hoeven uitkleden als iemand dat vraagt – ook als dat online is. De doelstelling is om ze duidelijk te maken hoe een lichaam er écht uitziet.’’

Het programma is gemaakt voor negen- tot twaalfjarigen. Dat is de leeftijd waarop jongens en meisjes enorm veel aandacht voor hun lijf krijgen. ,,Hun meest gestelde vraag is dan: ‘Ben ik normaal?’. Ze hebben heel veel vragen over hun lichaam, de ontwikkeling ervan en de onzekerheden erover.’’

Twee derde van de kinderen in die leeftijd ziet al naaktbeelden op televisie en sociale media. Het Jeugdjournaal heeft het eens onderzocht. Zoenen, knuffelen, porno: op apps en websites als YouTube, Snapchat, Tiktok en Instagram ploppen (onbedoeld) de meest intieme beelden op het telefoonscherm. Maar wat is eigenlijk normaal? ,,Ze zien blootreclames, maar op sociale media staan bijna alleen perfecte plaatjes van gefotoshopte mensen. Als dat het referentiebeeld is, is dat erg lastig.’’

'Niemand is perfect en alles is oké'

Aan de ene kant spiegelt de jeugd zich aan nepbloot op internet, aan de andere kant zien ze thuis en in de kleedkamers veel minder ouderwets naakt. Zijn we aan het verpreutsen? ,,Mensen zijn gewoon voorzichtiger geworden. Iedereen heeft een mobiele telefoon met camera, het is oppassen met je privacy. Meer dan de helft van de jongeren zegt het onprettig te vinden om bloot te douchen, bijvoorbeeld na het sporten.’’

Ze gaat verder: ,,Kinderen zijn zich door al die beelden véél bewuster van zichzelf, maar hebben veel minder vergelijkingsmateriaal. Dat is logisch, maar ook jammer. Daarom is zo’n tv-programma ook zo belangrijk. Ik sprak een meisje dat meedeed. Zij vertelde dat ze eerst erg dun wilde zijn, net als een meisje dat ze volgde op sociale media. Meedoen aan Gewoon. Bloot. had haar geholpen. Ze zag nu in dat lichamen allemaal anders zijn. Niemand is perfect en alles is oké.’’

Ja, dan is de doelstelling van het programma in de studio al bereikt, knikt Elsbeth Reitzema. ,,Je wilt gewoon dat een kind blij is met zichzelf.’’

Gewoon. Bloot. Vanaf zondagavond acht weken lang rond 19.20 uur op NPO Zapp.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Friesland
Televisie
Instagram