Zo gevaarlijk zijn de coronamutaties, waarvan de Britse variant ook in Leeuwarden en Surhuisterveen opduikt

De ene na de andere zorgwekkende coronavariant duikt op in de wereld. Er gaan er volgens kenners inmiddels duizenden rond. Veelal gaat het om kleine mutaties van het virus, die – in theorie zeker – allemaal naar Nederland komen, waarschuwen experts over de besmettelijke varianten van Covid-19. Een alfabetisch overzicht van de bekendste.

Beeld:

Beeld: ANP/HH

De uitdrukking van minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) was zorgelijk, toen hij aangaf te vrezen dat de Britse variant van het coronavirus waarschijnlijk ook in Nederland dominant zal worden. Experts geven aan dat deze mutant veel besmettelijker is en sneller om zich heen grijpt, met meer slachtoffers tot gevolg.

De Britse variant verspreidt zich 40 tot 70 procent sneller dan het ’reguliere’ coronavirus, is uit Britse en Deense studies naar voren gekomen. Dat komt omdat mensen die geïnfecteerd zijn, hoogstwaarschijnlijk meer virusdeeltjes in hun keel hebben. Dat kan tot wel honderd keer meer zijn.

Daar komt bij dat je als slachtoffer, zo menen experts, minder virus hoeft binnen te krijgen om toch besmet te raken. In de gemeente Lansingerland is al een uitbraak ontdekt en in Emmen, Hoogezand en Surhuisterveen zijn inmiddels ook de eerste besmettingen vastgesteld.

In Londen is te zien hoe het zorgsysteem instort door de vele angstige en doodzieke patiënten die de hele dag door binnenkomen. Ook Nederland kan zo’n snelle verspreiding niet aan, waarschuwde Ernst Kuipers van het Landelijke Netwerk Acute Zorg in de Tweede Kamer.

Braziliaanse variant

De Braziliaanse variant is inmiddels ’wijdverspreid’ in het grootste land van Zuid-Amerika, stelt de Belgische viroloog Emmanuel André, die ’zorgwekkende’ overeenkomsten ziet met de Britse en Zuid-Afrikaanse varianten.

De deelstaat Amazonas was de eerste waar de Braziliaanse variant opdook. Onderzoekers vrezen hier een groot probleem: dat mensen die Covid-19 hebben gehad, niet beschermd zijn tegen deze nieuwe mutant.

Die conclusie wordt getrokken omdat een groot deel van de stad medio vorig jaar al besmet was met Covid-19. Beelden vanuit de hoofdstad van Amazonas waarop massagraven met coronadoden waren te zien gingen de wereld over. De antistoffen die overlevenden sindsdien hebben, en die voor groepsimmuniteit zouden kunnen zorgen, houden – zo vrezen betrokkenen – de nieuwe variant mogelijk toch niet tegen.

Japanse variant

Is er een nieuwe Japanse coronavariant, of zijn de besmettingsgevallen die in oostelijk Azië zijn ontdekt te linken aan de Braziliaanse variant? Experts zijn het niet eens: het lijkt om de Braziliaanse variant te gaan, maar er zijn ook kenners die vermoeden dat er inmiddels sprake is van weer een specifieke mutant van dát virus.

Na de aankomst van vier passagiers op luchthaven Haneda in Tokio gingen in ieder geval alle alarmbellen af in het land van de rijzende zon. Het kwartet reizigers – twee mannen en twee vrouwen tot veertig jaar – landde 2 januari en testte op het vliegveld meteen positief.

Ze werden allemaal vastgehouden in een speciale quarantaine-afdeling. Al snel kregen drie van hen ademhalingsmoeilijkheden, koorts en keelpijn. Een man van in de veertig die zonder symptomen in Japan was aangekomen, werd kort na aankomst met spoed naar het ziekenhuis gebracht omdat hij moeite had om te ademen.

Het Japanse instituut voor Infectieziekten bevestigde de variant, en het Japanse ministerie van Volksgezondheid meldde de nieuwe stam aan de Wereldgezondheidsorganisatie. Vanuit Japan klinken berichten dat nog niet bekend is of de variant resistent is tegen de vaccins die over de hele wereld worden uitgerold.

Russische variant

Bestaat er inmiddels ook een Russische variant van het coronavirus? Wetenschappers in het grootste land ter wereld waarschuwen ervoor, nu bij een patiënt liefst achttien nieuwe mutaties zijn gevonden na een corona-infectie van vier maanden.

De bizarre ontdekking werd gedaan door het in Moskou gevestigde instituut Skoltech. Een eerste analyse geeft aan dat deze mutaties hypothetisch een unieke Russische variant kunnen hebben gevormd.

De patiënte, een vrouw dus, heeft sindsdien herhaaldelijk een PCR-test ondergaan, met positieve resultaten tot maanden daarna. Opvallend was dat twee van de achttien mutaties sterke gelijkenissen vertoonden met die in nertsen in Denemarken.

Georgii Bazykin, een universitair hoofddocent aan het Skolkovo-instituut, benadrukte vooralsnog dat er geen reden is voor paniek. Het is, zo geeft hij aan in verschillende media, nog te vroeg om conclusies te trekken. „We beschrijven deze nieuwe variant in een voordruk, die nog niet door vakgenoten is beoordeeld.”

Zuid-Afrikaanse variant

Werken de huidige coronavaccins ook tegen de Zuid-Afrikaanse variant? Dat is niet helemaal zeker, concluderen meerdere experts, omdat er wat andere ’subtiele mutaties’ zijn waargenomen bij patiënten. Vooralsnog wijzen de eerste onderzoeken niet uit dat de ontwikkelde coronavaccins niet werken tegen de mutatie die door Zuid-Afrikaanse wetenschappers in december werd ontdekt, en wereldwijd tot bezorgdheid leidt.

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie is de variant al op zeker twintig plekken in de wereld ontdekt. Nederland is een van die locaties. De Zuid-Afrikaanse variant zou, net als de Britse variant, besmettelijker zijn dan andere coronavarianten maar lijkt vooralsnog niet meer gezondheidsschade aan te richten.

Amerikaanse variant(en)

Woensdag maakte een onderzoeksteam van de Ohio State University bekend dat in de Verenigde Staten ook een mutant is ontdekt. Sterker nog, meerdere. De belangrijkste ontdekking is een variant die een mutatie heeft gelijkend aan de Britse versie. Toch lijkt deze versie in de VS te zijn ontstaan. Ook een andere variant – met 3 mutaties – is ’home grown’.

De ontdekkingen zijn nog niet beoordeeld door collega-wetenschappers, maar duidelijk is dat de variant met 3 mutaties al dominant is geworden in Columbus, de hoofdstad van Ohio. Studieleider dr. Dan Jones spreekt van een ’significante verandering’.

Vermoedelijk is de Columbus-versie net als de Britse variant besmettelijker. „Maar de grote vraag is of de varianten de vaccins en andere behandelmethodes minder effectief maken”, zegt onderzoeker Peter Mohler. Dat lijkt nu mee te vallen. Niets wijst erop dat vaccins minder goed werken. „Dus het is belangrijk om niet overdreven te reageren.”

De Amerikaanse variant die deels op de Britse lijkt, is pas eenmaal gezien.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Extra
Coronavirus