Reisverslag van drie oude mannen die fietsen naar het einde van de wereld. Dag 8 van Henk die in Frankrijk de graven van Duitse soldaten ziet

Fietsen naar het einde van de wereld, dag 8. Hoofdfoto: Corné Sparidaens. Reisfoto's van Henk, Sjon en Luuk

Sjon Stellinga, Henk Hofstra en Luuk Hajema – alle drie de 60 gepasseerd – op de fiets voor een lange tocht naar Finisterre aan de Atlantische Oceaan. Daar waar de wereld ophoudt. Voor Dagblad van het Noorden en Leeuwarder Courant houden ze dagelijks een reisblog bij.

Gister kwamen we aan in B&B Mon Paradise van Joost en Simone. Aan het begin van de Maas. Een smal stroompje daar, nauwelijks breder dan de Drentse Aa. De uitbaters hebben deze uitspanning al een jaar of vijftien. Mooi, gerieflijk en niet onbelangrijk: Joost kookt heerlijk.

Onder het eten vertelde hij over de geschiedenis van het pand. Oorspronkelijk als royale villa gebouwd, is het huis in de Eerste Wereldoorlog zwaar beschadigd. Na de oorlog is het pand op een andere manier weer opgebouwd en bood onder meer onderdak aan een ijzerwarenhandel en een supermarkt. Totdat Joost en Simone het pand kochten en nu liefdevol in stand houden.

De Duitse erevelden

De Eerste Wereldoorlog kom je hier overal tegen. Vooral in de vorm van begraafplaatsen. We passeerden er een aantal vandaag. De Duitse erevelden zijn ingetogen en zakelijk. Logisch, ze liggen hier als verliezers van een oorlog op vreemd grondgebied. De Amerikaanse erevelden zijn uitbundiger, perfect onderhouden met scherp geschoren gazons en prachtige borders met perkplanten. De Franse gedenktekens in de dorpen - wie kent ze niet - zijn triomfantelijk en overtuigd van het eigen nationale gelijk. 

De muggen hoor je evenmin

In Duitsland zelf zijn de herinneringen aan deze oorlog vaak ook uiterst nationalistisch van toon. In de Zionskirche in Oost-Berlijn was ook een gedenksteen van die signatuur met de namen van de gevallenen uit die kerk. Velen in die gemeente ergerden zich in de periode na de Duitse eenwording aan de nationalistische toon van de steen, in combinatie met wat de wens van Gott was of zou zijn geweest.

Sommigen wilden de steen verwijderen, anderen waren daar op tegen. Het compromis was: we laten de steen staan, maar plaatsen er een glazen plaat voor, waarop iedereen die dat wil zijn of haar mening kan geven. En zo geschiedde. Felle afwijzingen staan er op de glazen plaat.

Maar ook een klein zinnetje: ,,Mijn grootvader heeft geen graf, ik ben blij dat zijn naam hier staat. Zo kan ik gedenken”.

Nieuws

menu