Gebrekkige boekhouding kabinet leidt tot zorgen: vraagtekens bij bijna 20 miljard belastinggeld

FOTO ANP

De gebrekkige boekhouding van het kabinet in coronajaar 2021 leidt tot grote zorgen bij de Algemene Rekenkamer. Vooral bij de ministeries van Economische Zaken en Volksgezondheid zet de controleur grote vraagtekens bij de vraag of bijna 20 miljard euro aan geld van belastingbetalers wel goed terecht is gekomen.

Bijna 5 procent van de verplichtingen, toekomstige uitgaven waar het kabinet zich aan gecommitteerd heeft, is volgens de Rekenkamer ’onrechtmatig’. Het is ruim boven de tolerantiegrens van 1 procent van de Rekenkamer. Die spreekt dan ook van een ’zorgwekkende’ conclusie op Verantwoordingsdag, waarop de financiële administratie van de overheid van het jaar ervoor altijd onder de loep wordt genomen.

„De hele overheid zal hier echt mee aan de slag moeten”, zegt minister Kaag (Financiën) in een eerste reactie. Maar ze vraagt ook om geduld: „Het is complex en niet van vandaag op morgen geregeld.” Ze wijst er ook op dat de miljarden aan coronageld niet zomaar zijn gespendeerd: „We hebben veel extra uitgegeven, maar er ook veel voor teruggekregen.”

Het gaat in totaal om 15,5 miljard euro aan verplichtingen waarvan de Rekenkamer niet kan nagaan of het op de goede plek terechtkomt, plus nog 3,3 miljard euro aan al uitgegeven geld. Het is fors meer dan in 2020, toen door corona de cijfers ook al bepaald niet goed op orde waren. De controleur vindt uitgaven en verplichtingen onrechtmatig als bijvoorbeeld het parlement niet op tijd is geïnformeerd over de uitgaven, of als de aanbesteding niet volgens de regels is verlopen.

Coronacrisis veroorzaakt administratieve chaos

Het is vooral de coronacrisis die de administratieve chaos veroorzaakt, ziet de Rekenkamer. Het ministerie van Volksgezondheid is dan ook een van de grootste boosdoeners, daar is ruim 6 miljard euro niet goed verantwoord. Ook bij het ministerie van Economische Zaken en Klimaat ging het flink mis rond de Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL), een vergoeding die ondernemers in coronatijd kregen als compensatie voor hun vaste kosten. De Rekenkamer maakte zelfs bezwaar tegen de begroting van het ministerie, omdat ruim 13 miljard euro niet goed was verantwoord. Na wat reparatiewerkzaamheden ging het sein alsnog op groen.

Ook het ministerie van Defensie (fouten bij aanbestedingen) en het ministerie van Financiën (geen wettelijke basis voor compensatie toeslagenaffaire) krijgen een flinke tik op de vingers van de Rekenkamer. In totaal werd de grens van 1 procent aan fouten bij 10 van de 23 begrotingen overschreden.

’Geen excuus’

De pandemie is volgens de Rekenkamer daarbij geen excuus, omdat de financiële huishouding van de overheid al langer niet op orde is. De coronacrisis heeft daarbij ’structurele zwakheden in de bedrijfsvoering van het Rijk blootgelegd’ . Dus luidt de conclusie: „De Rekenkamer vindt het noodzakelijk dat het kabinet dit op orde krijgt om herhaling te voorkomen. Juist op momenten dat het erom spant, moeten specifieke kennis en kunde aanwezig zijn bij de medewerkers.”

Nieuws

menu