De impact van een handicap: 'Door het ongeluk ben ik een mooier persoon geworden'

Wat gebeurt er als je gehandicapt raakt. Wat kom je tegen, hoe raakt je leven op drift. En zijn er ook positieve effecten. In het boek IMPACT staan persoonlijke verhalen van mensen die hun leven heftig zagen veranderen door een handicap. „Ik heb geleerd dat je niet overal akkoord mee moet gaan.’’

Rienk Rozema.

Rienk Rozema. FOTO INGE HONDEBRINK

,,Mensen die gehandicapt raken, hebben na het verlaten van de revalidatiekliniek vaak het gevoel er alleen voor te staan. Ze stuiten op zaken waar niemand tijdens hun behandeling over heeft verteld. Het is voor hen van belang dat ze hun verhaal kunnen delen met lotgenoten. Om die een hart onder de riem te steken maar ook om anderen te inspireren. En dat kan daarnaast het gevoel dat ze in een zwart gat zijn gevallen voor een belangrijk deel wegnemen.’’ Schrijfster Inge Vuijk besloot de ervaringsverhalen, die vaak niet verder komen dan de keukentafel, te bundelen, om zo ook meer mensen te bereiken. Hieronder drie portretten uit Impact. Levens met een handicap .

Zelfbewuster

‘Vanuit mijn ooghoek zag ik een eend over de weg vliegen. Ik week uit, verloor de controle over het stuur en werd op de achterbank wakker met een dwarslaesie. Ik was die ochtend te laat opgestaan. Op weg naar het station kwam ik erachter dat ik mijn ov-kaart was vergeten. Ik draaide om, haalde mijn kaart thuis op en haastte me alsnog over de smalle Friese landwegen naar het station. Dat station heb ik vier jaar geleden nooit bereikt.

Inmiddels ben ik een ander mens geworden. Vroeger beoordeelde ik iedereen op zijn uiterlijk. Ik liet anderen mijn leven bepalen en durfde geen ‘nee’ te zeggen. Ik liet mensen over me heen walsen en voelde me soms erg klein. Ik zat op de klaagstoel en kwam niet tot actie. Ook ontbrak het me aan zelfvertrouwen. Het afgelopen jaar ben ik veel zelfbewuster geworden en is er meer diepgang in mijn leven gekomen. Praten over mijn situatie kan ik heel makkelijk. Maar bij mijn gevoel komen vind ik nog steeds lastig.

Een aantal keer per week doe ik weer aan crossfit. Daarbij heb ik hulp nodig om gewichten te pakken of mijn benen te fixeren. Dat maakt dat ik het liefst alleen met de trainer sport en niet in een groep. Samen met een rolstoelexpert ben ik nu mijn eigen crossfit rolstoel aan het ontwerpen. Zo’n stoel bestaat nog niet. Tenminste niet in Nederland.

Bij World Servants heb ik intussen een betaalde baan. Ik ben daar werkritme aan het opbouwen en wil van daaruit rustig om mee heen kijken naar wat ik echt wil voor de toekomst. Ook ben ik op mezelf gaan wonen. Weliswaar naast mijn ouders, maar ik ben trots op deze eerste stap. Via Tinder heb ik een nieuwe vriendin ontmoet bij wie ik volledig mezelf kan zijn. Ik weet steeds beter wat ik wil en kies vaker voor mezelf. Door het ongeluk ben ik een mooier persoon geworden’.

Rienk Rozema, 28, De Falom

Zingeving

‘Ik had een heel raar gevoel in mijn hoofd toen ik overeind kwam van mijn bed. Ik weet nog dat ik erg naar rechts leunde. Ik wilde op mijn linkerbil gaan zitten maar viel achterover terug op bed. Dat moment vergeet ik nooit meer. Op vrijdagmiddag 20 september, ongeveer een maand na die vakantie, kreeg ik vanuit het niets een hersenbloeding en raakte ik halfzijdig verlamd.

Kim en ik hadden elkaar een jaar daarvoor op het werk leren kennen en woonden nog geen half jaar samen. Tijdens die zomervakantie hadden we besproken hoe we de toekomst voor ons zagen. We waren super gelukkig en wilden samen verder. We zouden trouwen en ook kinderen paste in ons plaatje.

Wanneer mensen zeggen dat gezondheid het belangrijkste in het leven is, ben ik het daar niet mee eens. Zingeving is het belangrijkste in je leven. Wanneer een doel of perspectief wegvalt dan is er niets meer. Dat geldt ook met een beperking. Als je zingeving hebt, dan kun je de hele wereld aan. En dus sta ik nu rustig in mijn korte broek met mijn orthese cursus te geven. Dat ben ik.

Dat is ook de reden waarom ik heb gezegd: ‘Ik wil mijn werk goed doen, maar ik wil vooral mijn energie voor het gezin goed aanwenden.’ Dat betekent dat we binnenkort weer gaan verhuizen, naar een plek die zowel voor Kim als voor mij de mogelijkheid biedt om te kunnen werken en thuis van betekenis te kunnen zijn. Dat is wat wij als gezin nu nodig hebben. Ik wil een goede papa zijn, binnen al mijn mogelijkheden en met al mijn beperkingen. En dan heb ik het niet over mijn loopbeperking. We zijn heel dankbaar met elkaar en met wat we hebben’.

Erik Brakert, 48, Veendam/Zwolle

Gemis aan informatie

Eind 2016 banjerde ik met mijn geladen jachtgeweer door een boomgaard. Ik struikelde en mijn geweer ging af. Het eerste schot hagel ging rakelings langs mijn hoofd, het tweede recht in mijn onderbeen. Vanuit het jachtveld ben ik met de traumahelikopter afgevoerd, maar mijn onderbeen was niet meer te redden. Een dag later is het geamputeerd. Het is een hele weg geweest om daar weer bovenop te klimmen.

In het begin kon ik werkelijk niets, behalve in een rolstoel zitten. Na zes weken ziekenhuis en negen weken revalidatie ging ik weer aan het werk. Er moest geld verdiend worden. Ik heb een taxibedrijf en handel in vee maar ik was niet verzekerd voor arbeidsongeschiktheid. Mijn revalidatietijd was nog niet om, maar ik moest gewoon naar huis. Anders was ik niet alleen mijn been, maar ook mijn twee bedrijven kwijt. De concurrenten stonden al aan de deur te kloppen bij mijn klanten.

Afhankelijk zijn van anderen vind ik het meest vervelend. En zeker wanneer ze denken te weten wat goed voor mij is of dat ik alle tijd van de wereld heb. Maar ook het gemis aan informatie stoort me. Na hoeveel jaar mag ik weer een nieuwe prothese? Hoe gaat de verzekering hier mee om? Ik neem aan dat de technieken ook de komende jaren snel zullen veranderen. Hoe weet ik of er voor mij iets nieuws mogelijk is? Ik kom uit een gezin van: ‘Wat de dokter zegt is waar.’ Inmiddels weet ik dat het ook anders kan en heb ik geleerd dat je niet overal mee akkoord moet gaan.

Wim Jans, 62, Havelte

Titel Impact. Levens met een handicap

Auteur Inge Vuijk

Fotograaf Inge Hondebrink

Uitgever Rehab Academy

Prijs 42,50 euro (308 blz.)

Je kunt deze onderwerpen volgen
Extra
Fotoserie
Instagram