Zwartboek makelaars: 'Bod dat 's avonds was geaccepteerd ochtend erna ineens te laag'

Vereniging Eigen Huis heeft boven water gebracht wat velen al vermoedden: dat makelaars zich op grote schaal schuldig maken aan onderonsjes en listen om de prijs op te drijven of hun eigen klant voor te trekken. Bij het Meldpunt Oneerlijke Biedingspraktijken van de belangenclub zijn in korte tijd ruim 600 klachten binnengekomen.

Foto ter illustratie.

Foto ter illustratie. Bron: ANP/HH

Het zwartboek van Vereniging Eigen Huis telt vele pagina’s met schokkende getuigenissen van gedupeerden. Veel meldingen gaan over gesjacher na het sluiten van de biedingen op een huis. Het hoogste bod zou dan eigenlijk moeten winnen. In plaats daarvan wisselen makelaars onderling de biedingsbedragen uit en informeren ze hun klant dat ze een hoger bod kunnen doen, luiden veel klachten, afkomstig van zowel kopers als verkopers.

„Rond de sluitingstijd van de bieding werd er nog veel heen en weer gebeld en werd de prijs op het laatste moment enorm opgedreven doordat makelaars elkaar doorgeven wat de biedingen zijn”, schreef een huizenverkoper. Een andere verkoper vertelde dat hij met zijn makelaar de biedingen doornam toen opeens een hoger bod werd uitgebracht. „Dat bevreemdde ons en we zijn maar akkoord gegaan, maar ons bekroop het gevoel dat onze makelaar zijn collega had ingeseind.”

Wanhoop

Wat veel kopers ook tot wanhoop drijft, is dat een afgesproken koop op het allerlaatste moment toch niet doorgaat. Dat komt doordat voor de koop van een huis altijd twee handtekeningen nodig zijn, legt Eigen Huis-woordvoerder Hans André de la Porte uit. De mondelinge verkoopovereenkomst blijkt vaak niets waard. „Tot het laatst kan de makelaar zeggen: ’We gaan het anders doen.’ Mensen krijgen dan ’s avonds een telefoontje dat hun bod is geaccepteerd en dat ze de volgende ochtend op kantoor kunnen komen tekenen. Maar voordat ze daar aanbellen, komt dan een telefoontje dat de koop alsnog niet doorgaat.”

Zelfs een keiharde sluitingstijd van de bieding is niet heilig. „Dan zegt de makelaar: er zijn vier of vijf goede biedingen, we doen nog een rondje”, aldus André de la Porte. Een extraatje voor de makelaar lijkt soms ook te helpen. „Een van onze kinderen kreeg het advies een gesloten envelop met 5000 euro in te leveren meebieden op een woning”, meldde iemand.

Ook met bezichtigingen wordt veel gerommeld, blijkt uit de meldingen. „Het is mij meerdere keren overkomen dat ik om vijf uur ’s morgens een verzoek voor een bezichtiging heb gedaan voor een huis dat in die nacht op Funda te koop kwam. Na twee dagen krijg ik dan te horen krijgen dat alle bezichtigingen al ingepland zijn voor klanten die belden na negen uur ’s morgens”, schrijft iemand.

Bezichtigingen

Zonder aankoopmakelaar kom je er vaak niet tussen, meldde een huizenzoeker die het zelfstandig probeerde te doen. „Bezichtigingen die na paar minuten vol zitten en mensen die ’toevallig’ hoger bieden dan wij hebben er voor gezorgd dat wij ons ook hebben moeten neerleggen bij dit spel van de makelaars. Wij zijn wij nu op zoek naar een aankoopmakelaar.” Uit de meldingen blijkt verder dat kopers die een voorbehoud opnemen van financiering of van bouwkundig onderzoek, door makelaars buitenspel worden gezet.

Ronduit dubieus is dat makelaars ook soms voor zichzelf kopen en dan andere geïnteresseerden lijken af te wimpelen. Zo meldt een huizenverkoper: „Nadat de woning was verkocht, bleek dat de koper een medewerker is van het makelaarskantoor waar de woning in de verkoop was.” En een andere gedupeerde: „Na drie maanden bleek dat de makelaar het huis zelf had gekocht. Hij knapte het huis met veel verf op en zette het vervolgens voor het dubbele bedrag te koop.”

André de la Porte wijst op het relaas van een vrouw die in Utrecht haar pand wilde verkopen, maar van haar makelaar te horen kreeg dat er weinig interesse voor was. Hij wilde het zelf wel kopen voor zijn dochter. „De vrouw heeft toen wat vrienden naar het makelaarskantoor laten bellen met de vraag of ze het huis konden bezichtigen. ’Sorry, het is al verkocht’, kregen ze toen te horen.”

Volgens VEH is het probleem vooral dat het verkoopproces totaal niet transparant is – behalve dan voor de makelaars. „Op de aandelenmarkt is handelen met voorkennis verboden, maar op de huizenmarkt is dat heel gewoon. Makelaars hebben voorkennis, ze weten wat er op de markt komt en wat wordt geboden.”

Brief aan Ollongren

De vereniging stuurt minister Kajsa Ollongren dinsdag een brief met het verzoek om regels te stellen aan het biedings- en bezichtingingsproces. De minister moet met de makelaars in gesprek gaan en desnoods hun medewerking aan betere regelgeving en scherpere gedragscodes afdwingen, aldus Eigen Huis.

In een reactie op de uitkomsten zei makelaarsorganisatie NVM dat de problemen vrijwel uitsluitend veroorzaakt worden door makelaars die bij geen van de grote makelaarsorganisaties zijn aangesloten. Volgens Eigen Huis gaat die redenering niet op. In 90 procent van de meldingen bij het Meldpunt betrof het aangesloten makelaars.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Economie
Woningmarkt