Onderzoek wijst uit: weidevogel, koe en boer blij met kruidenrijke graslanden

Kruidenrijk graslanden zijn niet alleen van waarde voor de weidevogel en de biodiversiteit maar ook voor koe en boer.

Een perceel kruidenrijk grasland op het melkveebedrijf van Thom Miedema in Blessum.

Een perceel kruidenrijk grasland op het melkveebedrijf van Thom Miedema in Blessum. Foto: Niels Westra

Vier jaar deden onderzoekers en studenten van Hogeschool Van Hall Larenstein en het Louis Bolk Instituut onderzoek naar kruidenrijke graslanden en hoe die zo optimaal mogelijk te beheren. De aanleiding waren destijds de vele vragen hierover bij de boerenleden van de agrarische natuurcollectieven Noardlike Fryske Wâlden, Elan Zuidoost-Friesland en Westergo. Het onderzoek getiteld Koeien en Kruiden werd gedaan op boerenbedrijven en enkele percelen van de Dairy Campus in Leeuwarden.

Duurzame zuivelprogramma’s

Nadien is de belangstelling alleen maar toegenomen, constateerde projectleider Anne Jansma. Dat komt voor doordat zuivelbedrijven als FrieslandCampina en A-ware kruidenrijk grasland hebben opgenomen in hun duurzame zuivelprogramma’s.

Dat kruidenrijke graslanden positief uitpakken voor de weidevogels en de biodiversiteit was op zich wel bekend, maar is door het onderzoek wederom bevestigd. ,,En dan gaat het niet alleen om de biodiversiteit boven maar ook onder de grond”, aldus Jansma. In dergelijke weilanden met onder meer smalle weegbree, klavers, chicorei, paarde- en pinksterbloem en wilde haver werden meer insecten geteld en bovendien meerdere soorten dan op de percelen met voornamelijk Engels raaigras. Ook het aanbod van dikke insecten is groter. ,,En vooral dat laatste is van groot belang”, benadrukte Jansma. ,,Kuikens van weidevogels zijn voor hun groei grotendeels afhankelijk van die dikkere insecten.”

Weinig voedingswaarde

Volgens Nyncke Hoekstra van het Louis Bolk Instituut hebben de proeven op de Dairy Campus duidelijk gemaakt dat de kruidenrijke mengsels ook het ook op de voedselrijke kleigronden goed doen. Het nadeel is wel dat de begroeiing hoog en compact is waardoor het voor kuikens moeilijk insecten zoeken is. Een boer heeft er ook weinig aan omdat die uitbundige grasoogst weinig voedingswaarde bevat.

Verschralen

Volgens haar is het zaak om die percelen geleidelijk te verschralen door ze niet te bemesten met drijfmest en kunstmest maar met vaste mest. Zodoende ontstaan vanzelf betere kruidenrijke graslanden waarvan een geweldige kwaliteit hooi valt te oogsten: structuurrijk en boordevol mineralen en nutriënten.

Koe leren herkauwen

Twee boeren die meededen aan het project beaamden dat. Ongeveer 20 procent van het areaal van melkveehouder Kees Boon uit Delfstrahuizen bestaat uit kruidenrijke graslanden en Boon zei daar zeer content mee te zijn. ,,Ik geniet van de weidevogels en kleurenrijkdom van het land. En het is van grote waarde voor de diergezondheid. Van dit structuurrijke voer leert het jongvee om goed te herkauwen. En dat is van groot belang: een koe goed leren herkauwen. Daar functioneert haar hele lichaam op.”

Dit is wat maatschappij wil

Gerke Jilt Veenstra, melkveehouder in Damwâld, concludeert dat zijn koeien beduidend minder last hebben van mastitus (uierontsteking) als ze in de droogstand gevoerd worden met het kruidenrijke gewas. Wat hem wel is tegenvallen zijn de grasopbrengsten. ,,Die zijn laag, eigenlijk te laag.” Toch gaat Veenstra ermee door en hij hoopt dat meer boeren dat zullen doen. ,,Want dit is wat de maatschappij wil en daar moeten we rekening mee houden. Kruidenrijke graslanden geven een meerwaarde aan onze boerenbedrijven.” Als compromis stelde hij voor om de kruiden in te zaaien langs de perceelranden . ,,Want daar valt de grasopbrengst toch altijd al wat lager uit.”


Je kunt deze onderwerpen volgen
Economie
Weidevogels
Agrarisch / Landbouw