Gaat de vegaworst straks 'vegetarische tube' heten?

Moeten we vegaworst ‘vegetarische tube’ gaan noemen? Het zou zomaar kunnen. Deze week buigt het Europees Parlement zich over een verbod op woorden als gehacktbal en kipstuckjes voor vegetarische producten.

Een vega visburger van Vivera. Zal dit product zijn huidige naam mogen behouden?

Een vega visburger van Vivera. Zal dit product zijn huidige naam mogen behouden? FOTO VINCENT JANNINK

De vegaburgers liggen – weer – op het hakblok. Althans, de naam waaronder ze worden verkocht. Ook omschrijvingen als ‘yoghurtstijl’ staan weer ter discussie. Een verbod op de benamingen van onder meer vegavlees werd in april 2019 al met een ruime meerderheid aangenomen door de landbouwcommissie van het Europees Parlement: de verwijzing naar dierlijke producten zou misleidend zijn voor de burger. Nu is het de beurt aan het Europees Parlement om te stemmen. Tegenstanders van verplichte naamsverandering proberen met petities en hashtags via sociale media die stemming te beïnvloeden.

,,Toen we hoorden dat dit opnieuw op de agenda stond, werd er lacherig op gereageerd. De namen zouden verwarrend zijn voor de consument, maar iedereen weet toch wat het verschil is tussen een vegetarische hamburger en een hamburger?’’, zegt Veerle Vrindts, directeur van ProVeg Nederland.

De non-profitorganisatie, die zich inzet voor plantaardige voeding, lanceerde een petitie tegen het ‘vegaburgerverbod’, die inmiddels ruim 150.000 keer is ondertekend. Ook introduceerde de organisatie de hashtag #Iamnotconfused, die mensen kunnen gebruiken om te laten zien dat ze niet in de war raken van een sojaproduct met de naam burger.

Vrindts wijst op een onderzoek van tv-programma Radar vorige week, waaruit bleek dat 96 procent van de ruim 22.000 leden van het Testpanel juist prima begreep dat in een vegaworst geen vlees zit. ,,Het is zo belangrijk voor het klimaat en het dierenwelzijn dat de consument de vegetarische producten goed weet te vinden. Het maakt de overgang naar vegetarisch koken gemakkelijker, omdat je hiermee niet je hele manier van koken in een keer hoeft om te gooien. Van vegetarische kipstuckjes kun je nog steeds de curry maken die je al kende, maar wat kun je precies met een ‘vegetarische tube’?’’

Al eerder onder vuur

Het is niet de eerste keer dat namen als ‘vegaburger’ of ‘vegaworstjes’ onder vuur liggen. In Duitsland wilde minister van Landbouw Christian Schmidt eind 2016 de naam ‘sojaschnitzel’ en ‘veganistische currywurst’ verbieden. En in ons land vond de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) in november 2017 dat producten als ‘kipstuckjes’, ‘visvrije tonyn’ en ‘geroockte spekjes’ van De Vegetarische Slager van naam moesten wijzigen. Want de verwijzingen naar dierlijke producten zouden de Nederlandse consument in verwarring brengen.

Na een storm van protest stelde de waakhond het zo niet bedoeld te hebben. De Vegetarische Slager zegt toe te zijn aan duidelijkheid. ,,Het is geloof ik de vierde keer dat dit ter discussie staat’’, zegt een woordvoerder van het bedrijf. ,,Je wordt er wel een beetje moe van.’’ Maar ze zijn niet moegestreden, dus startte ook dit bedrijf een petitie: de internationale visuele wieder #schnitzelgate-petitie. ,,We willen het nu wel eens afsluiten en we hopen dat de discussie once and for all beslecht wordt. Hopelijk in ons voordeel.’’

Steak, (ham)burger, worst, schnitzel: allemaal woorden die, in relatie tot plantaardige producten, mogelijk op de zwarte lijst komen te staan vanwege consumentenmisleiding. Volgens het voorstel moeten dergelijke producten uitsluitend van een eetbaar deel van een dier komen.

'We willen ons niet verzetten tegen vegetarisch eten, doe dat vooral, maar soms klopt de benaming gewoon niet'

Klinkt de naam naar een vorm van bereiding, denk aan schnitzel, hamburger of gehakt, dan is er geen probleem. Verwijst de naam echter naar een dier, of een deel van een dier, zoals kipstuckjes of ham, dan is er volgens de Centrale Organisatie van de Vleessector sprake van consumentenmisleiding. ,,We willen ons niet verzetten tegen vegetarisch eten, doe dat vooral, maar soms klopt de benaming gewoon niet. Draai het eens om: iemand pakt iets met de naam soja uit het schap en er blijkt vlees in te zitten, dat kan ook niet.’’

Yoghurt

In zuivelland kennen ze een soortgelijke discussie. De zuivelindustrie liet maker van zuivelalternatieven Abbot Kinney’s in augustus in een brief weten dat het de term yoghurt onrechtmatig gebruikte. Iets mag namelijk alleen yoghurt heten als het is gemaakt van melk uit de melkklieren van een dier. Abbot Kinney’s besloot niet af te wachten en veranderde deze maand de benaming van plantaardige alternatieven voor yoghurt in ‘yog’. ‘Zonder ‘hurt’’, omdat volgens het bedrijf de producten vrij zijn van dierenleed.

Niet direct verbod

Als het parlement instemt met de naamsverandering, die onderdeel is van een grote herziening van het landbouwbeleid, betekent dat niet meteen een verbod op de namen: de Europese Raad en de Europese Commissie moeten zich er ook nog over buigen. Maar het is wel een stap richting een verbod. ,,En dat terwijl die sector net tot bloei komt’’, zegt Vrindts. ,,De consument is net gewend aan deze namen, of ze worden alweer veranderd. Dát is pas verwarrend.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Economie