Eindelijk, na een nat voorjaar kan er gemaaid worden. Loonwerker Klaas Fekkes doet dat op zijn luxe Fendt Vario 939: 'We wienen wend oan betiide, drûge meitiden'

Lang was het te nat om te maaien. Nu het eindelijk kan, geven de loonbedrijven vol gas. ,,Hurd hurd, foar tongersdei is der nije rein foarspeld.’’

Anderhalve week, hooguit twee weken. Meer tijd hebben de loonbedrijven tegenwoordig niet nodig om heel Friesland glad te scheren, schat Klaas Fekkes (61) uit Hogebeintum. Zijn loonwerkers pakken in het noorden van de provincie 120 hectare per dag per persoon.

Hijzelf werkt enthousiast mee, op de Fendt Vario 939. Niets ter wereld ruikt lekkerder dan pas gemaaid gras, zegt Fekkes. Met één maaier op de neus en twee op de flanken is het volop genieten.

,,Ik haw noch wol meimakke dat we bliid wienen mei 3 hektare yn it oere. Wy meanden 24 oeren deis troch om alles klear te krijen.’’ Vergelijk dat eens met de 10 tot 12 hectare per uur van nu. ’s Ochtends half zes beginnen, uur of elf ’s avonds weer thuis. ,,Je geane los, it iten wurdt besoarge op it lân, kofje bluiwt der soms by. Je wolle sa effisjint mooglik wurkje.’’

Grillige natuur zet de zaak onder druk

De afgelopen jaren konden de loonwerkers steeds vroeger in het jaar het land op, waardoor eind mei nu als extreem laat geldt. ,,We binne in bytsje bedoarn. We wienen wend oan betiide, drûge meitiden. Koene je hjoed net meane, dan koe it moarn wol.’’

Maar nu zet de grillige natuur de zaak onder druk. ,,Men hat op it stuit de rêst net om te wachtsjen. Foardat je it witte, begint it wer te reinen.’’ Die vracht vochtige gras moet er af, ook als de ondergrond nog te nat is. Dan de wagen maar minder zwaar beladen. ,,Mar dat betsjut in kear safolle wurk en mear bewegings op it lân.’’

Lucht uit de trekkerbanden

Zijn luxe Fendt kan de natte bodem wel aan. Fekkes kan vanuit de cabine lucht uit de banden laten lopen zodat ze meer oppervlakte en dus draagkracht krijgen. ,,Ik ha in kompressor yn ‘e trekker dy’t ik betsjinje fia it byldskerm. It is allegear elektronysk oanstjoerd.’’ Op natte stukken schakelt hij terug naar 1 bar. ,,Dan kinst de boaiem wat ûntsjen.’’

Een planning maken is er in deze hektische tijden niet bij. ,,Wa’t it earst oan bar is, wurkest it earst fuort. De rest moat wachtsje.’’

Het werk wordt niet al te zeer opgehouden door nestelende weidevogels. Er waren er weinig dit jaar, zegt Fekkes. ,,Wol in soad lege doppen troch de predaasje. At der nêsten binne, hâlde wy fansels oan beide kanten 5 meter ôfstan.’’

Het maait zwaar dit jaar

Zestig kilometer verderop, in It Heidenskip, doet Johannes Oenema (57) van loonbedrijf Yn.Ge.Wikkel, niet aan wisselende bandendruk. ,,It is hiel simpel, at it wiet is, moatst út it lân bliuwe. Je bedjerre de struktuer.’’ Sommige stukken mijdt hij daarom.

Maar dan nog: het maait zwaar dit jaar. ,,Wurdst hieltiid ôfremme. Ik doch moai rêstich oan. Hoe hurder ik gean, hoe rapper dat it spul stikken is.’’ Die kurkdroge ondergrond van vorig jaar, dat maaide voor het lieve vaderland weg. ,,Dêr glidest oerhinne. Hearlik.’’

,,De earste snee fan dit jier is eins twa sneden by mekoar. Sa moatst it besjen.’’ Met fenomenale opbrengst: ,,We helje 20 balen fan in hektare, dat betsjut 6000 kilogram drûge stof. Normaalwei is de earste snee 4000 á 4500 kilogram.’’

Wildredder verjaagt weidevogels

Op zijn trekker (ook een Fendt) heeft Oenema een wildredder gemonteerd. Het apparaat waarschuwt weidevogels, hazen en reeën voor de cyclomaaier. ,,It is in hiel heech, skerp lûd, pwieuwwieuwweiuw. Dat lûd jeit de bistjes fuort.’’

Voor zover die er zijn. Dit jaar zijn het er op reguliere landbouwgrond verontrustend weinig, zegt Oenema. De laatste jaren waren er al minder, maar hij had het anders verwacht omdat er lange tijd geen boerenactiviteit was. ,,Mar nee. Wol op plasdras en natoergrûn, dêr sitte in soad.’’ De paar nesten die er nog zitten, heeft hij op kaart en mijdt hij. Vijftien meter aan elke kant.

Balenpers gaat dag en nacht door

’s Avonds om tien uur houdt Oenema op. Maar zijn balenpers niet, die gaat dag en nacht door. ,,Allinnich dan kinst it behappe.’’ Hoe moet dat nou volgend voorjaar, wanneer de nieuwe provinciale omgevingsverordening nachtelijke activiteit op agrarisch land verbiedt (mits provinciale staten instemmen). ,,Ja, dat freegje wy ús ek ôf. Ast fjirtjin dagen moai waar hast, hie der neat te rêden west. Mar mei dit waar hast in probleem.’’

Het veranderlijke weer én de voorspellingen van vele weersites maken boeren nerveus, merkt hij. ,,Foar tongersdei wurdt der reinwetter foarspeld. Hjoed hiene wy se al wer oan de tillefoan: ‘der komt reinwetter, hoe liket it? Se bliuwe dy altyd achter de broek sitten. En se witte ien ding: wy komme altyd, dat is myn aard.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Economie
Video
Agrarisch / Landbouw