Garnalenvissers dupe van sluiting Sylt: 'Se betinke hieltyd wer wat nijs om ús dwers te sitten'

Garnalenvissers uit Noord-Nederland dreigen gedupeerd te worden doordat Duitsland visserij-beperkende maatregelen moeten treffen rondom het eiland Sylt. ,,Se betinke telkens wer wat nieuws, om ús dwers te sitten.”

Garnalenvissen op de Waddenzee. Heiko Rispens kookt de garnalen, terwijl meeuwen zich tegoed doen aan de bijvangst.

Garnalenvissen op de Waddenzee. Heiko Rispens kookt de garnalen, terwijl meeuwen zich tegoed doen aan de bijvangst. Foto: Geert Job Sevink

In de eerste vier maanden van het jaar zijn visser Tjeerd Visser (36) uit Wierum en zijn dorpsmaat Pieter Rients Damstra (35) amper actief in de Nederlandse wateren. Regelmatig stomen ze met de garnalenkotter WL39 op naar de ‘Sylt’, de Duitse kustzone tussen Helgoland en dit gelijknamige eiland op de grens van Duitsland en Denemarken. Havenstad Cuxhaven vormt veelal de uitvalbasis voor vijfdaagse visreizen naar dit gebied. De garnalen worden in de dichtstbijzijnde havenplaats gezeefd en vervolgens vervoerd naar de pelstations in Marokko (handmatig) of Lauwersoog (machinaal).

Niet alleen Visser werpt er zijn netten uit om garnalen te vangen. Ook veel andere collega’s in Noord-Nederland met een zeewaardige kotter zoeken hun heil in dit gebied. Ze mogen er vissen in de vrije wateren buiten de 3-mijlszone. De reden is dat de schaaldiertjes zich in de winterperiode moeilijk laten vangen in het Waddengebied en de Nederlandse Noordzee-kustzone. ,,Hoe’t dat komt? Ik soe it net witte”, verklaart de Wierumer Visser. ,,Feit is gewoan dat der dêr dan mear garnalen binne as by ús. It is foar ús in moai gebiet om de skrale wintermoannen troch te kommen.”

Hoge prijzen

Door de schaarste in eigen land in de eerste maanden van het jaar, staat een kilo Sylt-garnalen vaak garant voor hoge prijzen. Op dit moment is dat circa 6 euro per kilo, bijna twee keer zoveel als in de zomer en het najaar als de garnalen vaak rijkelijk voorradig zijn. Visser schat dat ongeveer 30 procent van zijn jaarlijkse garnalenomzet te danken is aan de ‘Sylt’. Voor de sector in zijn geheel zou dat circa een kwart zijn.

Deze visreizen naar de Sylt staan echter op de tocht. Het gebied is ingeboekt als een Europees Natura2000-gebied en dat betekent dat de zeenatuur er prioriteit heeft. Duitsland had eerder voorstellen ingediend om de natuurdoelen te halen, maar die werden door de Europese Commissie van tafel geveegd. Vervolgens kwam de Duitse regering met het plan om alle bodemberoerende visserij in de Sylt-regio te weren.

Omdat Nederlandse visserijbelangen in het geding zijn, is ook het ministerie van Landbouw betrokken bij de onderhandelingen tussen Duitsland en Brussel. ,,En wij hebben toen aangegeven dat het Duitse voorstel veel te vergaand is”, verklaart een woordvoerder. ,,Er moet een betere afweging komen tussen natuurbelangen en de sociaal economische effen. We hebben de Duitsers gevraagd om met een compromis te komen. Dat voorstel wordt door ons bekeken en besproken met de sector.”

De Duitsers lijken bereid te zijn om in bepaalde zones de garnalenvisserij toch toe te staan. Of de vissers dat acceptabel vinden, zal de komende weken moeten blijken. Het doel is om met de Duitsers een compromis te sluiten zodat een gezamenlijk natuurbeheerplan voor de Sylt ingediend kan worden bij de Europese Commissie.

Ingrijpend

,,Er zullen hoe dan ook visserijbeperkende maatregelen getroffen worden. De vraag is alleen hoe zwaar”, verklaart voorzitter Sarah Verroen van visserijvereniging Hulp in Nood in Zoutkamp. Volgens haar kunnen de gevolgen ingrijpend zijn. ,,Allereerst zullen de vissers die in het gebied actief zijn omzet verliezen. Daarnaast zal sprake zijn van verdringingseffecten. Uitwijken naar andere visgebieden is vrijwel onmogelijk. De ruimte op zee neemt af door windparken en ook in de Nederlandse wateren hebben vissers visgronden moeten inleveren ten faveure van de natuur. En intensiever vissen in de overgebleven ruimte wordt met het oog op het Nederlandse visserijbeheer niet wenselijk geacht.”

Garnalenvisser Visser is al met al somber, hoewel volgens hem een deel van de pijn verzacht zal worden door hogere garnalenprijzen. Al jaren heeft hij de indruk dat de overheden de visserij een kopje kleiner willen maken. Een nieuwe bedreiging vormt de stikstofcrisis waardoor ook de viskotters de uitstoot van stikstof fors moeten beperken. ,,Se betinke hieltyd wer wat nijs om ús dwers te sitten. Krekt as by de boeren, Echt, it hâldt mar net op.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Economie