Ministeries willen bredere mestvrije zones langs sloten voor schoner water

Om de waterkwaliteit te verbeteren, moeten er langs sloten bredere stroken komen die niet bemest en bespoten mogen worden. Akkerbouwers worden daarnaast verplicht om vaker rust- en vanggewassen te telen.

Foto Hoge Noorden/ Jacob van Essen

Foto Hoge Noorden/ Jacob van Essen Foto: Jacob van Essen

Deze voorstellen zijn afkomstig van de bewindsleden op de ministeries voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) en Infrastructuur en Waterstaat.

Halen van Europese doelen

De maatregelen zijn bedoeld om de Europese doelen te halen om het gebied van grond- en oppervlaktewater. Lidstaten zijn verplicht om eens in de vier jaar een actieprogramma op te sturen naar Brussel. Het doel is tevens om voor Nederland de derogatie te behouden, de vrijstelling om meer mest uit rijden op grasland dan de Europese norm. De Tweede Kamer debateert vanmiddag over de plannen.

Mestvrije strook van 5 meter

Het voornemen is om de mest- en spuitvrije strook langs sloten te verbreden tot minimaal 2 en maximaal 5 meter. Dat is nu hooguit 1,5 meter en voor gras geldt geen enkele beperking. De gedachte is dat er door zo’n bufferstrook minder meststoffen en gewasbeschermingsmiddelen uitspoelen naar het oppervlaktewater. Waterschappen krijgen de bevoegdheid om te bepalen waar deze stroken achterwege kunnen blijven.

Het meer telen van rust- en vanggewassen moeten resulteren in een geringere uitspoeling van meststoffen naar het grondwater. Rustgewassen zijn onder meer graan, graszaad en andere niet rooigewassen. Vanggewassen zijn onder meer groenbemesters. Deze worden in het najaar ingezaaid, na de oogst van een gewas. Op zand- en lössgronden moet dit inzaaien voor 1 oktober een feit zijn.

Boerenorganisaties geschokt

Boerenorganisaties reageren boos en geschokt op de plannen. ,,Zelden zo’n slecht doordacht plan gelezen als dit. Dit is echt niet best”, verklaart LTO-bestuurder Tineke de Vries uit Hallum ,,In al die 126 pagina’s zie ik geen enkel lichtpuntje.” Alleen al de 1 oktober-maatregel heeft volgens haar verstrekkende gevolgen voor onder meer de hele aardappel- en suikerbietenketen in heel Nederland. ,,Dit gaat de kostrijs enorm opjagen.”

Akkerbouwareaal krimpt 5 procent

Voorzitter Teun de Jong van de Nederlandse Akkerbouw Vakbond (NAV) heeft becijferd dat de mest- en spuitvrije strook leidt tot een krimp van 5 procent van het akkerbouwareaal. ,,Dan hebben we het over circa 30.000 hectare, bijna de Noordoostpolder.” De vakbond plaatst ook vraagtekens bij de effectiviteit van het beleid. ,,Op kaartjes zien we dat de waterkwaliteit bij de Oostvaarderplassen zorgelijk is. Hoe kan dat in zo’n natuurgebied.” Vanuit de melkveehouderij klinkt vooral kritiek op het feit dat boeren door de mestvrije minder eigen mest van het eigen bedrijf kunnen benutten.

Volgens demissionair landbouwminister Carola Schouten zijn de maatregelen nodig omdat een verbetering van de waterkwaliteit de afgelopen jaren is uitgebleven. Bij meer dan de helft van de landbouwbedrijven in de zuidelijke zand- en lössregio zou de nitraatconcentratie in het grondwater te hoog zijn. Daarnaast voldoet een groot deel van de oppervlaktewateren in Nederland nog niet aan de gewenste kwaliteit.

Economische gevolgen

De ministeries hebben goede hoop dat met de maatregelen de doelen voor het grondwater gehaald worden. Dat zal voor het oppervlaktewaterkwaliteit nog niet het geval zijn. Om die reden kondigt Schouten onderzoek aan naar extra maatregelen om de doelen alsnog te halen. Ook komt er nog een onderzoek naar de economische gevolgen.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Economie