Boekenweekgeschenk-schrijver Hanna Bervoets: 'Toen het Friese geschenk binnenkwam ben ik meteen gaan lezen'

Fanwege problemen mei har sûnens wie skriuwster Hanna Bervoets fan it Boekewikekado Wat wy seagen net by machte om in ynterview te jaan. Lokkich woe sy foar de Ljouwerter Krante fia de mail in pear fragen beantwurdzje.

Hanna Bervoets, schrijfster van het Boekenweekgeschenk 2021.

Hanna Bervoets, schrijfster van het Boekenweekgeschenk 2021. Foto: Koen van Weel

Een fascinerend Boekenweekgeschenk! Waarom heb je gekozen voor juist dit onderwerp? Er zijn vrolijker onderwerpen om over te schrijven, toch?

Ik ben al een tijdje gefascineerd door het werk van content moderators, omdat veel thema’s die ik interessant vind daarin samenkomen. Wie of wat bepaalt ons wereldbeeld, hoe geven wij onze eigen realiteit vorm? Content moderatoren beslissen namens grote techbedrijven welke posts, filmpjes of teksten online mogen blijven staan, en welke ‘content’ niet voldoet aan de richtlijnen van hun opdrachtgever. Zij handelen daarmee volgens een door commercie ingegeven moraal. Maar natuurlijk hebben ze ook hun eigen moraal, en daarnaast worden ze beïnvloed door de groepsmoraal op de werkvloer. In zekere zin zijn wij allemaal content moderatoren. De hele dag door worden onze overtuigingen over wat juist is – over wat waar is en wat niet – uitgedaagd door wat we zien, lezen en horen in onze omgeving. Dat proces is niet goed of slecht, het is vooral ontzettend fascinerend, zeker in tijden waarin de scheidslijn tussen leugen en waarheid soms poreus lijkt.

Ik had medelijden met de hoofdpersoon. Maar aan het einde denk je: wat een malloot. Je gaat je toch afvragen: maar wat zou dat werk dan met mij doen? Is de werkelijkheid echt zo erg zoals je beschrijft? Zijn we echt zo laag gezonken dat we amateurs dit werk laten doen, die daar psychisch beschadigd door raken? Zou jij dergelijk werk kunnen doen?

Ik vind mijn hoofdpersoon zelf geen malloot, ik zou mensen sowieso nooit zo wegzetten. Het gaat mij nooit om oordelen, maar om begrijpen. Kayleigh is intelligent, ze is goed in haar werk. Toch blijkt haar wereldbeeld – het verhaal dat ze over zichzelf vertelt áán zichzelf – niet helemaal te stroken met hoe anderen haar zien. Ik denk dat dat ons allemaal kan gebeuren, mij ook. Het werk wordt overigens niet gedaan door amateurs, de content moderatoren in mijn boek krijgen wel degelijk een opleiding, maar die opleiding schiet op sommige fronten te kort – ze worden niet goed voorbereid op de mentale last die het werk met zich meebrengt. Ik heb ontzettend veel respect voor de mensen die dit werk wereldwijd, vierentwintig uur per dag doen. Het zijn mensen zoals jij en ik – al zou ik het zelf niet kunnen.

Wat hoop je dat lezers er van opsteken?

Ik schrijf nooit met opgeheven vinger, dat wil zeggen: mijn werk is niet per se bedoeld om anderen dingen te leren, lezers van een kant en klare mening te voorzien. Ik schrijf vooral over dingen die ik zelf wil onderzoeken en begrijpen en hoop mijn lezers ook te kunnen enthousiasmeren voor die zoektocht.

Wat kunnen we tegen de praktijken van Facebook en Google doen? Is er überhaupt iets tegen te doen? Heb jij misschien een idee?

Er gaat veel mis in de regulatie van grote techbedrijven. Wat het modereren betreft: dat moet gewoon gedaan worden, anders loopt een platform als snel vol porno. Ik denk dat moderatie altijd voor een deel door mensen gedaan zal worden, en dat die mensen daar goed in begeleid moeten worden, en een redelijk salaris moeten krijgen. Het boek maakt dat wel duidelijk, al was het me er niet om te doen alleen deze praktijk aan te kaarten. Wat ik interessanter vind zijn de overkoepelende thema’s, zo komen we weer bij het begin uit: wie of wat bepaalt ons wereldbeeld? Een deel van ons idee van wat waar is wordt gevormd door de algoritmen van grote techbedrijven – hoe steken die algoritmen in elkaar? Meer openheid daarover zou een begin zijn, gevolgd door marktregulatie, en een kritische blik op het verdienmodel van deze bedrijven, die vooral gedijen bij ophef.

Wat vind je van de vertaling in het Fries? Begrijp je wat er staat? Kun je Fries lezen?

Toen het Friese geschenk binnenkwam ben ik meteen gaan lezen; ik weet natuurlijk al wat er staat dus ik begreep de woorden ook zo ongeveer, maar als de tekst niet had gekend was het denk ik lastiger geweest. Ik vind vertalingen sowieso iets magisch hebben, vertalen is een vak apart, een goede vertaler maakt zich de tekst eigen, ik denk dat Baukje Zijlstra dat heel knap gedaan heeft. Ik heb de Friese tekst ook hardop proberen te lezen, maar daarin faalde ik een beetje, het klonk net te Duits, ik moet er echt op oefenen.

Denk je dat een Friese vertaling van het Boekenweekgeschenk bijdraagt aan de verkoop van (Friese) boeken?

Ik kan niet over verkoop oordelen, ik weet niet hoe het met de Friese boekverkoop staat. Maar zelf vind ik het heel bijzonder dat we in dit land zo’n tweede taalgebied kennen, en ik denk dat een taal in leven blijft door nieuwe teksten in die taal uit te geven. In het geval van het Boekenweekgeschenk gaat het om een vertaling, oorspronkelijke teksten zijn nog belangrijker – een auteur schrijft altijd het best in zijn moedertaal.

 

Je kunt deze onderwerpen volgen
Boeken
Boekenweek