5 iepenloftspullen gaan door, 10 schuiven nog een jaar op en in Jorwert draait het publiek deze zomer om het toneel

Van alle iepenloftspullen die dit jaar zouden plaatsvinden, gaan er vijf door. Repeteren in coronatijd is gewoon niet te doen.

Het weiland waar het iepenloftspul 'Maïstiid' wordt opgevoerd, is op 1 mei door een aantal spelers 'ritueel' ingezaaid met maïs.

Het weiland waar het iepenloftspul 'Maïstiid' wordt opgevoerd, is op 1 mei door een aantal spelers 'ritueel' ingezaaid met maïs. FOTO MARCHJE ANDRINGA

Een jaar uitstellen gaat nog, maar om Maïstiid nog een keer te verschuiven? Nee, daar denkt regisseur Hans van Buuren liever niet aan. In tegenstelling tot vele andere iepenloftspullen, heeft hij besloten er dit jaar toch voor te gaan. ,,Ik voel ook een verantwoordelijkheid voor de mensen die we hebben gevraagd aan deze productie mee te werken”, zegt hij. ,,Die willen we liever niet nog een jaar laten wachten.”

Ritueel

Maïstiid , een initiatief van WIG Producties, wordt hoe dan ook in september gespeeld - mits de maatregelen dat toelaten. Dat gebeurt in een weiland in Ryptsjerk dat op 1 mei ‘ritueel’ met maïs is ingezaaid. In het oorspronkelijke plan was plek voor 250 bezoekers in het maïsveld, maar dat idee is losgelaten. Maximaal kunnen er honderd mensen komen, minimaal tien. ,,Maar we zullen spelen”, klinkt het strijdlustig.

Maïstiid is een voorstelling over liefde, bloedwraak en sociale conventies. Een tweetalig (Fries en Nederlands) verhaal over twee families die zich voorbereiden op een bruiloft. Bouke Oldenhof maakte voor Maïstiid een bewerking van Bodas de Sangres ( Bloedbruiloft ) van Federico Garcia Lorca.

Speelrooster

Naast 22 spelers, zijn er figuranten en een orkest van zes mensen. In totaal zullen er vijftig mensen meespelen. Er wordt vooralsnog buiten in de tuin van Van Buuren in Ryptsjerk gerepeteerd. ,,En eerst in groepjes van drie. We houden ons strikt aan de regels tot er weer meer mag”, zegt de regisseur, die een speelrooster heeft opgesteld. ,,Wel jammer dat we zo versplinterd moeten repeteren. Als je met amateurs werkt is het juist van belang om samen te zijn, te groeien en een binding met elkaar te krijgen. Helaas, het is niet anders. Iedereen is gelukkig wel heel blij dat er wat gebeurt.”

Bis maakt een film

Bij het Berneiepenloftspul (BIS) in Easterwierrum was het geen vraag wanneer, maar eerder hoe de voorstelling zou plaatsvinden. Ze pakken het daar dit jaar dan ook heel anders aan: BIS maakt een film. ,,Wy soene yn juni spylje, mar alles like yn april noch sa ûnwis”, zegt voorzitter Tineke van der Schaaf van BIS.

De plannen van BIS om Troch it Raarderbosk te spelen werden na iedere persconferentie van de overheid bijgesteld. De kinderen repeteerden eerst online en mochten medio april toch weer fysiek bij elkaar komen. Maar hoe zou het komen met de bouw van het decor en tribunes? Immers de ouders die altijd vrijwillige medewerking verlenen konden niet bijeenkomen. ,,En doe ha wy besletten de knoop troch te hakken: gjin iepenloftspul. En no is it foar eltsenien dúdlik.”

Er werden een nieuw verhaal en filmscript geschreven. ,,Dat is bart troch Sjoerd Blom, Joke Krist en mysels yn gearwurking mei de bêrn”, zegt regisseur Romke Gabe Draaijer. Het resultaat is: BIS-Corp. 9021 . Het staat voor Believe Interestrial Space Corporation . Het verhaal gaat over een groep kinderen die op zoek gaat naar een bewoonbare plek, omdat leven op aarde nauwelijks meer mogelijk is. Ze komen terecht op de planeet Area 9021 waar het goed toeven is. De jonge bewoners krijgen een tweede kans en zullen niet meer de fouten maken die op aarde zijn gemaakt. Of zit dat toch anders?

Première in dorpshuis

Alle 27 kinderen die vorig jaar auditie deden en mee zouden spelen, hebben de kans gekregen om aan de film mee te doen. Het merendeel van de jeugd is gebleven, zegt Van der Schaaf. Voor de kinderen die zijn afgehaakt, zijn nieuwe spelers gekomen. De audities waren online. Het is de bedoeling dat de film dit najaar in het dorpshuis in Easterwierrum in première gaat. Tegen die tijd zal toch wel weer meer mogelijk zijn, hoopt Van der Schaaf.

Tweede Wereldoorlog

Van alle iepenloftspullen die aanvankelijk voor dit jaar geprogrammeerd stonden, zijn er zo’n negen naar volgend jaar verplaatst. Twee van de iepenloftspullen hebben als thema de Tweede Wereldoorlog. Schindlers List is voor de tweede keer verplaatst. In Dronryp zou dit jaar een voorstelling zijn over de fusillade van veertien inwoners van het dorp, Fusillade op ’e Ryp . Theo Smedes is regisseur van beide iepenloftspullen. ,,Fansels, it hakt der yn at jo yn jannewaris it beslút nimme moatte om, yn gefal fan Schindlers List, wer út te stellen.”

Hoe hou je iedereen twee jaar lang gemotiveerd? In de appgroep van de Schindlers List -spelers leeft het stuk nog volop, weet Smedes. De voorstelling zou rond deze tijd bij de melkfabriek in Burgum worden opgevoerd. ,,Eltsenien hopet dat it it oare jier better waar is.” Bijzonder ook: een aantal voorstellingen is al uitverkocht.

Perfetti sconosciuti

Regisseur Tjerk Kooistra heeft #freonen , dat vorig jaar in Jorwert gespeeld zou worden, geactualiseerd. Want dit jaar, daar rekent hij op, gaat het wel door.

#freonen is gebaseerd op de Italiaanse film Perfetti sconosciuti (en op de Franse remake ervan): een groep vrienden komt bij elkaar dineren op een avond waar een maansverduistering voorspeld is. Tijdens het diner ontstaat het plan om de berichtjes die ze op hun mobieltje krijgen aan iedereen voor te lezen. Dat is een gevaarlijk spel, want zo komen verborgen geheimen aan het licht.

Lockdown

In de Jorwerter versie gaat het om vijf vrienden, plattelandsjongens die elkaar vroeger haast dagelijks troffen in de keet, en nu een paar keer per jaar. Ze nemen ook hun partners mee. ,,Wy hawwe it oanpast oan de tiid fan no’’, vertelt Kooistra. Het is nu niet zomaar een feestje, het is voor het eerst sinds de lockdown dat de vrienden elkaar weer treffen. ,,Dat jout it in ekstra dimensje.’’

Net als in de film is het de nacht van een maansverduistering – die geprojecteerd zal worden op het ronde toneel, waar het publiek omheen draait. Letterlijk draait: de tribunes staan op rails, en net zoals de mensen op het podium om de waarheid heen draaien, zo draaien de bezoekers om het podium. ,,Der wurdt it hast filmysk fan’’, vindt Kooistra. ,,De taskôger hat in hiel oar perspektyf. En foar de spilers is it in údaging, want dy wurde fan alle kanten besjoen.’’ Vijfhonderd passen op de tribune, mits de 1,5-meterregel tegen die tijd niet meer geldt.

Online

Ook het jongeren iepenloftspul van Jorwert, Yn waar & wyn, gaat de planken op en zal het stuk Fan bûten út spelen. In januari zijn de repetities eerst online van start gegaan. ,,Omdat al ús spilers jongerein binne kinne wy no bûten repeteare. De gemeente is fan ús repetysjes op de hichte brocht, mar sy ha fansels noch gjin tasizings oer besikers dien’’, zegt regisseur Marius Del Grosso.

Het verhaal is losjes gebaseerd op de animatiefilm Inside Out (2015). Het gaat over een meisje en haar emoties. Die emoties, zoals plezier, angst, woede, afkeer en verdriet, worden in Jorwert vertolkt door andere spelers. Het publiek krijgt zo een kijkje in wat er daadwerkelijk in het hoofd van het meisje omgaat. De voorstellingen zijn medio juli. Er zijn drie opties, zegt Del Grosso: ,,Wy spylje foar 100 besikers per foarstelling, wy spylje foar safolle as mei as wy spylje foar in live 3-kamera-registraasje. Wy gean altyd troch!’’

Zwarte komedie

Snakkerburen pakt het stuk Galgen weer op. Het is een zwarte komedie, geschreven door dorpsgenoot Sietse de Vries. Dat draait om het overleden familiehoofd Bauke Helfrich, die een fabriek in bretels (galgen, dus) heeft. Waarmee het, maar dat weet niet iedereen, helemaal niet zo goed gaat.

In de eerste scène al zien we dat hij is overleden, vertelt regisseur Karin Idzenga, en daarna neemt de kleindochter de kijkers mee naar een paar dagen eerder, voor een inkijkje in de relaties van alle familieleden met elkaar en met hun vader. ,,Het is behoorlijk zwart’’, belooft ze. ,,Op het podium staat de hele tijd de vader opgebaard, in zijn landhuis.’’

Ze wil niet te veel over het verhaal verklappen, dat moeten de bezoekers vanaf de première op 15 september zelf maar komen bekijken. Wel is er een aanpassing in de dorpstuin van Snakkerburen, waar het traditiegetrouw wordt opgevoerd. Daar staat dit jaar een extra tribune, zodat het publiek ruim uit elkaar kan zitten.

Iepenloftspullen 2021

1. Fan bûten ít – Jorwert (Yn waar & wyn)

Speeldata: 9, 10, 13, 14, 16 en 17 juli.

www.ynwaarenwyn.frl

2. Maïstiid – Ryptsjerk

Speeldata: 3, 4, 8, 10, 11, 15, 17 en 18 september.

www.wigproducties.nl

3. Galgen – Dorpstuin Snakkerburen

Speeldata: Vanaf 15 september zijn er acht voorstellingen, zie website

www.iepenloftspulsnakkerbuorren.nl

4. #freonen?! (hest-ek-freonen?!) – Jorwert

Speeldata: Vanaf 21 augustus op verschillende dagen tot en met 25 september, zie website.

www.iepenloftspuljorwert.nl

5. De film BIS-Corp. 9021 – Berneiepenloftspul Easterwierrum

Vertoning in dorpshuis De Tysker ergens eind september, zie website.

www.berneiepenloftspul.nl

Iepenlofspullen die zijn verplaatst naar 2022

1. Schindlers List – Burgum

2. Fusillade op ’e Ryp – Dronryp

3. De Legendaryske Vinea Domini Sylkampen – Blauwhuis

4.. De Trochknaller – Makkum

5. De bile yn Wicklewood – Wyckel

6. Jou my wjukken – Jubbega

7. Godlike Komedie Friens/Idaerd/Eagum/Reduzum

8. Vrouwenklooster Sion – Niawier

9. Titel nog onbekend – Bantegea

Je kunt deze onderwerpen volgen
Cultuur
Gouden Gurbe