Kerk Jellum geeft geheimen prijs tijdens verbouwing tot theater

In februari werd al een eeuwenoude grafzerk gevonden en nog komt er bijna dagelijks wat bijzonders boven bij de werkzaamheden aan de kerk in Jellum. Die geeft zijn geheimen prijs terwijl hij wordt verbouwd tot theater.

Mirjam Speelman met gevonden kloostermoppen.

Mirjam Speelman met gevonden kloostermoppen.

Jonker Sicke van Dekema (1548-1625) leeft voort in de naam van eetgelegenheid Jonker Sikke in Jellum. Maar dat is niet genoeg. Stichting Mammemahuis wil meer aandacht voor deze bijzondere jurist, die vanuit Friesland naar voren werd geschoven om een einde te maken aan de Tachtigjarige Oorlog en die aan de onderhandelingstafel zat met raadsman Johan van Oldebarneveldt.

Culturele ontmoetingsplek

Klaas Speelman – oprichter en voorzitter van de stichting – werd nieuwsgierig door verhalen over de stins het Mammemahuis, waar Jonker Sicke zou hebben gewoond. De stins stond tegenover de kerk en werd in de loop der tijd afgebroken. Alles leek verloren. Speelman wilde de geschiedenis rond Jonker Sicke levend houden en ervoor zorgen dat Jellum/Bears nog meer op ,,de Friese en nationale, toeristische en culturele kaart wordt gezet’’. Daarom besloot hij de kerk om te bouwen tot culturele ontmoetingsplek. Die ligt op de lijn met Uniastate in Bears en Loft in Boksum, twee andere bijzondere invullingen van historische locaties.

Speelman benaderde in 2019 Jan Dirk van Ravesteijn, theatermaker en geschiedenisliefhebber. Zijn dochter stapte in het bestuur, evenals Evert Kramer, oud archeoloog/conservator van het Fries Museum. ,,Speelman is mijn vroegere docent economie’’, vertelt Van Ravesteijn. Dat hij eerder theater De Vier Pelikanen in Leeuwarden bestierde, strekte tot aanbeveling bij Speelmans plannen. ,,Ik kende Mammemastate niet, en dat is zorgwekkend, omdat het verhaal van Jonker Sicke heel bijzonder is’’, bekent de theatermaker. ,,Bovendien is de plek fantastisch, hier zie je Friesland op z’n mooist.’’

Grafzerken

Sinds vorig jaar is de stichting bezig met de verbouwing en restauratie van de kerk in Jellum, en het opbouwen van het theater. Daarbij kwam al van alles naar boven. De huidige kerk van Jellum is niet het oorspronkelijke godshuis. Dat brandde in de achttiende eeuw af. De kerk werd herbouwd en daarbij verdwenen oude grafzerken onder de houten vloer. Zo kwam in februari de grafsteen van geestelijke Pieter Lasco boven bij de aanleg van de waterleiding, en werd ook de grafkelder van Jonker Sicke en zijn familie gevonden. Van Ravesteijn: ,,Hierop bouwen we straks een podium.’’

In de grafkelder zijn stoffelijke resten gevonden , die door forensisch specialisten zijn onderzocht. Daar was ook de schedel van Jonker Sicke bij. ,,We willen de man een gezicht geven en zijn hoofd laten reconstrueren. We hebben hierover contact met een school, die dat met een computerprogramma gaat doen. Er is namelijk geen enkel portret van hem bekend.’’

Misschien was de edelman zuinig of bescheiden, en heeft zichzelf daarom nooit laten portretteren. ,,Of hij stak zijn geld in zijn reizen. Want hij trok heel Europa door om te studeren en andere culturen te leren kennen.’’ Dat gegeven vormt straks de belangrijke inspiratie voor een breed theaterprogramma voor jong en oud, vertelt Van Ravesteijn. ,,Hij was druk met eten bezig, en wat kunnen we doen met muziek uit de landen waar hij geweest is?’’

Kloostermoppen

Afgelopen week kwam een bestuurslid met oude kloostermoppen aanzetten, die bij de werkzaamheden zijn gevonden. ,,We vinden steeds weer iets nieuws! Het is een feestje, maar wel een feestje waar je knettergek van wordt’’, aldus de theatermaker.

Voor de restauratie en verbouwing heeft de stichting zo’n 50.000 euro beschikbaar van fondsen en ondernemers. ,,Daarmee kunnen we het doen, dankzij heel veel vrijwillige inzet.’’ De inrichting van het theater valt echter buiten dat budget. Daarvoor is een aparte crowdfunding-actie opgezet, waarmee de betrokkenen 10.000 euro hopen op te halen voor goede stoelen, geluid en verlichting. In de afgelopen vier weken haalden ze 46 procent binnen, maar dat is nog niet genoeg. Voordekunst.nl stelde daarom voor de actie twee weken te verlengen. ,,Als we de 80 procent niet halen, moeten we alle bijdragen terugstorten. Dat zou jammer zijn.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Cultuur