Jongerein-iepenloftspul 'Fan bûten út' in Jorwert: gefrustreerde moeders en ingewikkelde emoties

Duivel en engel spelen een sluw spelletje in het nieuwe jongerein-iepenloftspul Fan bûten út dat volgende maand in Jorwert in première gaat. Het duo stuurt een leger van tegenstrijdige emoties naar de aarde, waar de mens zich maar een weg door moet zien te banen.

Voor vlnr Bloeme, Famke en Daniël, achter vlnr Berber, Nynke en Rixt spelen in het nieuwe jongerein-iepenloftspul Fan bûten út onder regie van Marius Del Grosso.

Voor vlnr Bloeme, Famke en Daniël, achter vlnr Berber, Nynke en Rixt spelen in het nieuwe jongerein-iepenloftspul Fan bûten út onder regie van Marius Del Grosso. FOTO HOGE NOORDEN/JACOB VAN ESSEN

Een gefrustreerde moeder, wie kent dat type niet? Zo’n vrouw die van alles wil en moet (van zichzelf), maar die er de tijd niet voor vindt, bij wie het tegenzit. Zo’n moeder speelt Nynke de Vries uit Mantgum in het nieuwe jongerein-iepenloftspul Fan bûten út dat losjes is gebaseerd op de film Inside Out en het sprookje over Assepoester.

‘Audrey is een schrijfster met een writersblock, moeder van twee dochters, Marie Claire en Flair - ja, net als de tijdschriften’, gniffelt de zestienjarige, die net door haar ouders is afgezet (het hoost). Het is zaterdagochtend en dat betekent: repeteren op een boerderij, even buiten Jorwert.

‘Audrey is ook heel erg van de yoga en de aura’s en zo, dus ze probeert wel rustig te blijven, maar krijgt steeds uitbarstingen van woede.’ Nynke mag dus lekker ‘los’ gaan in deze rol, een uitdaging. Dat lukt haar, want ze is een betûfte toneelspeler, volgt al vanaf haar tiende toneellessen bij regisseur Marius Del Grosso.

Veel eigen inbreng

Dit is haar zesde jongerein-iepenloftspul. ,,Het is gewoon heel leuk om mee te doen, bij Marius heb je veel eigen inbreng, we mogen de karakters die we spelen voor een groot deel zelf invullen. Er is wel een rode draad natuurlijk, maar alles daar omheen, mogen we zelf vormgeven.’’

Dat blijkt wel uit de repetitie, die - nadat de regen is gestopt - plaatsvindt op het boerenerf achter de stallen, onder dreigende wolkenluchten, in een decor van houten pallets. De grond onder de voeten sopt, er hinnikt een paard, in de verte rijdt een trekker.

,,Dames en heren’’, roept de regisseur. ,,Laten we afspreken dat het vandaag een tekst- en doormodder-repetitie wordt, laten we zeggen: een impulsieve repetitie.’’ Wat Del Grosso daarmee bedoelt, wordt al snel duidelijk. De jonge acteurs moeten zelf oplossingen bedenken voor dramaturgische problemen - van welke kant kom je op, hoe versterk je het verschil tussen jezelf en je tegenspeler. Als de regisseur de doorloop niet stopt, is het goed.

Beproefde formule

Vandaag is er een nieuwe acteur tot het elftal toegetreden, Antsje. ,,Applaus foar Antsje’’, zegt Del Grosso. ,,Litte wy derfoar soargje dat sy har wolkom fielt.’’ Dat lukt. Antsje draait meteen en schijnbaar moeiteloos mee.

De formule van Del Grosso is beproefd en werkt. ,,It draait hjir allinnich om de jongerein. It gier hjir net om wa’t de bêste is, en it is ek net sa dat de bêste spiler de grutse rol kriget. Hielendal net. It giet hjir om groei, datsto dingen ûndersikest en út dysels hellest.’’ Er worden daarom ook geen audities gehouden - de eerste twintig inschrijvers doen mee, wie te laat is, is te laat en maakt het jaar daarop weer kans.

Tien jaar geleden startte Del Grosso met zijn iepenloft voor jongeren. Voor tieners was er nog niks, ze vielen precies tussen het berne-iepenloftspul en het ‘grote’ iepenloftspul in Jorwert in. Als vmbo-docent voelt Del Grosso zich met deze leeftijdsgroep als een vis in het water. Schoolniveau maakt niks uit en ook niet of je nou Fries of Nederlands spreekt - iedereen kan meedoen. ,,Wy prate Frysk en Nederlânsk troch inoar hinne, krekt as op it skoalleplein. Wy binne in meartalige provinsje, no?’’

Welwillende humor

De energie van de regisseur is aanstekelijk. Nooit is hij cynisch, altijd is er welwillende humor en opbouwende kritiek. Daarmee weet hij het beste uit zijn ploeg te halen. ,,Ik neam mysels in meitinkend regisseur.’’

Jelmer Hankel, ooit als acteur bij Del Grosso begonnen, volgt inmiddels een theateropleiding op het mbo in Leeuwarden en fungeert nu als regie-assistent. Steeds vraagt de regisseur: ,,Jelmer, wat tinksto?’’ Dan begint de jonge assistent vrijwel meteen ideeën te spuien.

Twee meiden spelen een duivel en een engel die een legertje conflicterende emoties op de mensheid afsturen en op die manier de gefrustreerde moeder Audrey en haar dochters in verwarring brengen. De dochters op hun beurt zijn druk met het bestellen van kleding via Ali Express, bij wijze van voorbereiding op een groot bal. Dan arriveert er een merkwaardig pakje waarvan de inhoud alles nóg meer door de war schopt. De verhaallijn, opgetekend door schrijver Gerrit Hoekstra, wordt medebepaald door de jongeren. Zoals Nynke zegt: ,,Wij sturen de schrijver aan.’’

Geroezemoes

Del Grosso heeft rekwisieten ingeslagen, deelt nep-creditcards en waaiers uit en zwaait trots met een wattenstaafje. Er moet immers ook een coronatest worden uitgevoerd, voorafgaand aan het bal. ,,Gaan jullie maar eens bedenken hoe zo’n test eruit ziet, bedenk wat leuks, iets dat het publiek ook begrijpt!’’ Geroezemoes en gegiechel. ,,Dames en heren, dan wol ik jimme no om in heger level fan konsintraasje freegje!’’ Alle neuzen flitsen dezelfde kant op. Dit komt goed.

Fan bûten út speelt op 9, 10, 13, 14, 16 en 17 juli, er volgen nog reservedata. Aanvang 21 uur. Kaartjes? Stuur een mail naar kaarten@ynwaarenwyn.frl. Kosten: 10 euro.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Cultuur
Cultuur
Instagram
Gouden Gurbe