Hoe ziet Verdi’s klassieker 'La traviata' door Opera Spanga eruit?

Het is de meest gespeelde opera aller tijden, La traviata. Hoe ziet Verdi’s klassieker eruit wanneer Opera Spanga er – voor het eerst – mee aan de slag gaat?

Bezoekers via de smartphone-app bekijken de trailer van 'La traviata' door Opera Spanga hier

Een afgetrapte Snoek rijdt over het dijkje bij Spanga. Violetta, de hoofdpersoon, gespeeld door sopraan Aylin Sezer, stapt in een knalgele cocktailjurk in. De bestuurder zet zijn rugleuning naar achteren en gaat ontspannen onderuit. Het hoofd van Violetta verdwijnt neerwaarts uit beeld, om even later weer omhoog te komen. Wanneer ze uitstapt, veegt ze haar mond af.

Zo begint La traviata , de huizenhoge operaklassieker uit de jaren 1850, wanneer Corina van Eijk hem onder handen neemt. Haar producties voor Opera Spanga zijn behoorlijk in your face , dat weet de regisseuse zelf ook wel. Verwacht dus geen valse romantiek wanneer de tragische liefdesgeschiedenis tussen Violetta, een courtisane, en haar rijke jonge minnaar Alfredo, gespeeld door Juan Carlos Echeverry, hier op de planken komt.

In Van Eijks ogen is La traviata Giuseppe Verdi’s hoogstpersoonlijke aanklacht tegen uitbuiting en misbruik van vrouwen, tegen hypocrisie en dubbele moraal, en vooral voor echte, oprechte liefde. Dat verhaal kun je het best direct op de planken brengen, vindt ze. ,,Van opera wordt vaak gezegd: dat zijn maar van die dunne verhaaltjes. Nou, absoluut niet.’’ Maar dan moet je je bij je regiekeuzes wel laten leiden door wat het verhaal je probeert te vertellen en niet door de enscenering. Van Eijk: ,,Als je alles wollig neerzet en iedereen doet maar wat, hoef je als regisseur geen conclusies te trekken. Oorzaak en gevolg vallen weg.’’

Waar Verdi zich zo kwaad over maakte, dat moet je volgens Van Eijk dus juist niet verhullen. Te vaak wordt gedaan alsof een courtisane op een of andere manier niks met betaalde liefde te maken heeft. Alsof een salon meer een borduurclubje was dan een bordeel. Nee, noem het beestje bij zijn naam, is het devies van de regisseuse. Dus wordt hier in La traviata niet gewalst maar gepaaldanst, komt seks in allerlei standjes voorbij, en zien we – in een droom van Violetta – hoe zes mannen in een rijtje staan te wachten om de hoofdpersoon beurtelings te bestijgen. Het is – zonder ranzig te worden – vaak pijnlijk gênant, maar juist daardoor schiet je ook nogal eens in de lach.

Het was niet altijd makkelijk voor de zangers, zegt Van Eijk. Ook niet voor Sezer en Echeverry, die de hartstochtelijke liefde tussen Violetta en Alfredo best lijfelijk moesten vormgeven. ,,Natuurlijk moesten Aylin en Juan aan elkaar wennen. Maar het zijn sterke en leuke mensen, en ze hadden geen afschuw van elkaar. Dat kun je ook nog hebben.’’ Juist de liefde moest zo kwetsbaar en oprecht mogelijk voor het voetlicht komen, zegt Van Eijk. ,,Daar hebben we heel hard aan gewerkt. Deze liefde staat tegenover de betaalde liefde. Liefde is een mensenrecht.’’

Niet iedere operaliefhebber lijkt blij te zijn met de manier waarop Opera Spanga met La traviata omgaat. Van Eijk heeft er niks van begrepen, valt te lezen op internetfora en Facebook: bij een courtisane zou het niet om de platte seks gaan, maar ook om conversatie over literatuur en muziek. Een courtisane had geen klanten, maar een beschermheer die in haar onderhoud voorzag. Dit kan alleen maar in de funny farm Spanga, heet het.

Van Eijk lacht erom. Als een courtisane in zo’n hoog aanzien stond, waarom wil Alfredo’s vader dan dat Violetta het contact met zijn zoon verbreekt? Omdat zijn pure, maagdelijke dochter dan niet meer huwbaar is, daarom. Van Eijk: ,,Ik heb natuurlijk ook op Youtube naar veel andere uitvoeringen gekeken. Maar nooit zie je dat het om prostitutie gaat. Okee, in één uitvoering, uit de jaren tachtig’’

In weerwil van Van Eijks duidelijke stellingname is haar La traviata verder vrij traditioneel, voor ‘Spanganese’ begrippen dan. Waar Opera Spanga de afgelopen jaren vaak gebruik maakte van film of radicale muzikale bewerkingen van een bekend origineel, zijn er nu weinig toeters en bellen. Nee, dat heeft niks te maken met de drukte voor 2018, zegt Van Eijk, wanneer Opera Spanga voor de Culturele Hoofdsteden Verdi’s Aïda uitvoert, in Leeuwarden én in Valletta. Dat moet een enorme productie worden, met veel film en multimedia, waarbij het zwaartepunt op Malta ligt. ,,Ik heb dit jaar al meer uren in Aïda zitten dan in La traviata ’’, bekent de regisseuse. ,,Maar de keus om het dit jaar vrij simpel te houden is puur op de inhoud genomen. Verdi vond zijn opera een eenvoudig, hartstochtelijk liefdesverhaal. En ik wilde het dus eenvoudig houden, ook de enscenering. Wat bedden, banken die ook als kasten dienen, en een gordijn. Dat is het wel.’’

Verder is het vooral de muziek van Verdi die het werk moet doen. ,,Die is natuurlijk magistraal’’, zegt Van Eijk. Toch duurde het lang voordat de meest gespeelde opera aller tijden eindelijk ook naar Spanga kwam. Had Van Eijk te veel respect voor het meesterwerk, zoals een doorgewinterde toneelmaker ook kan terugschrikken voor zijn eerste Hamlet? Welnee, zegt Van Eijk. ,,Daar heb ik nooit last van gehad. Vanaf mijn jeugd, toen ik gewoon tussen mijn grootouders naar opera kon zitten luisteren, heb ik ervan gehouden. Het is voor mij normaal; niet iets groots, heiligs of esthetisch’.’’

La traviata van Opera Spanga gaat vrijdag 22 juli in première. Verdere speeldata zijn op 25, 27, 29 en 31 juli en op 2, 4 en 5 augustus.

www.operaspanga.nl

Je kunt deze onderwerpen volgen
Cultuur
Video