Een Frysk Fjildlab? Sietske Poepjes met wethouders naar Den Haag op zoek naar geld voor experimenten met evenementen

De vijf grote Friese theaters, het Verbond van Vijf, slaan de handen ineen als productiehuis en als plek om te experimenteren. Cultuurgedeputeerde Sietske Poepjes rept van een ‘Frysk Fjildlab’.

Geen coronabesmettingen tijdens theatervoorstelling Guido Weijers

Geen coronabesmettingen tijdens theatervoorstelling Guido Weijers ANP

Voor het plan moet geld komen uit het ‘aanjaagfonds’ dat ook de gelden voor de fieldlabs verdeelt - de experimenten waarbij gekeken wordt wat er in coronatijd mogelijk is qua evenementen. Experimenteren is ook onderdeel van wat het samenwerkingsverband voor ogen staat. ,,Dat hoecht net allegearre yn it Beatrix Theater”, zegt Poepjes.

Ze is er ,,swier foar oan it lobbyen”, en was zelfs al, met drie van de betrokken wethouders, in Den Haag op bezoek om de plannen toe te lichten, ,,en dat binne se dêr net wend.” Maar dan nog gaat het niet zo snel. ,,Neffens de adfyskommisje kin it wol novimber wurde, ear’t se in beslút nimme. Dat is ús fiersten te let. Ik wol net sizze dat de provinsje altiten fan onbesproken gedrag is, mar dit is gewoan net goed.”

Iepenloftspullen

Het plan moet 500.000 euro per jaar kosten, in totaal 4 miljoen euro tot 2028. Provincie en gemeenten zullen hun verantwoordelijkheid ook nemen, maar laten we wel wezen, zegt Poepjes: ,,De beheiningen fan de corona-maatregelen komme net by ús wei.”

Aan de andere kant: er is voor de rest van het land ook wel wat te halen. Als het gaat om de expertise die in Friesland bestaat op het gebied van iepenloftspullen en andere locatieprojecten, bijvoorbeeld, en wat je daaraan kan hebben in coronatijd. ,,Dêr kinne op oare plakken noch wat fan leare, ek al sil soks net ien op ien transplantearmer wêze. Mar dat is dan ek wer in learmomint.”

Die ‘fjildlab’-functie moeten we niet overdrijven, zegt Wiebren Buma, directeur van Cultuurkwartier Sneek, waar Theater Sneek onder valt (de andere theaters zijn De Harmonie in Leeuwarden, De Koornbeurs in Franeker, De Lawei in Drachten en Het Posthuis in Heerenveen). Er zijn nog geen concrete plannen voor zulk soort experimenten, ,,dat komt niet eerder dan na de zomer.”

Ruimtelijk

Belangrijker zijn de plannen om nauwer samen te werken bij de programmeren en om gezamenlijk eigen producties op te zetten. Het grootste deel van het verlangde geld, 350.000 euro op jaarbasis, is bedoeld voor die productiehuis-functie. ,,Zodat we zeker weten dat een voorstelling in drie van de vijf theaters te zien is”, zegt Buma, ,,of misschien wel alle vijf.”

Het plan komt rechtstreeks voort uit de problemen waarvoor de culturele sector zich gesteld ziet door de coronacrisis.: artistiek-inhoudelijk (de onzekerheid in deze tijd vraagt om een flexibeler programmering), financieel uiteraard, ruimtelijk (men wil zoeken naar ‘alternatieve vormen van ruimtegebruik en alternatieve ruimtes binnen de anderhalve-metermaatschappij’), maatschappelijk (‘eerlijk’ omgaan met zzp’ers en vrijwilligers) en sociaal, waarmee in dit verband vooral de ‘zichtbaarheid bedoeld, die door alle maatregelen ook onder druk staat - ‘Het is van belang nieuw publiek aan te boren, bestaand publiek te behouden en lokaal (live) publiek te zoeken’.

Daarnaast willen ze cultuur een belangrijkere rol laten spelen in de aanpak van maatschappelijke problemen, zoals vereenzaming en laaggeletterdheid. Verder willen de theaters hun gebouwen breder inzetten: als plek waar makers en gezelschappen kunnen werken, als ontmoetingsplek, als festivallocatie voor externe partijen.

Keten

Dat zijn op zich geen nieuwe bewegingen, maar corona maakt de urgentie van samenwerking op die vlakken wel groter. ,,We proberen met zijn vijven bepaalde ontwikkelingen aan te jagen”, zegt Buma. ,,Dat is wel redelijk uniek.”

Het gaat ook om de hele ‘keten’, die om de theaters hangt: makers, maar ook technici en dergelijke, mensen die vaak op zzp-basis werken - maar nu dus even niet. Buma: ,,Daar maken we ons zorgen over, daar voelen we ons verantwoordelijk voor. Die willen we graag aan het werk houden. Dat is echt nodig in deze tijd.”

Cultuurgedeputeerde Poepjes en de betrokken wethouders zijn enthousiast. Poepjes: ,,Wy moatte soargje dat der noch wol kultuer te belibjen falt, as dizze krisis wer foarby is. En it giet foarby.” Tot die tijd dwingt die crisis de theaters wel om ,,fan de automatyske piloat ôf” te gaan. ,,Hoe kinne wy fan dy teaters brûsplakken meitsje? Se moatte yn it nije normaal op in nije manier yn de maatskippij stean.”


 

Je kunt deze onderwerpen volgen
Cultuur