Dood waart rond in Snakkerburen door iepenloftspul Galgen

De dood waart deze dagen rond in de Doarpstún van Snakkerburen. In iepenloftspul Galgen draait het om een familie die afscheid neemt van Bouke Helfrich. Hij is de oud-directeur van een fabriek waar bretels worden gefabriceerd. Maar of het nou zo’n aardig mens was die daar in de metalen doodskist op het podium ligt opgebaard?

Een scène uit 'Galgen'. Theo van der Molen brengt de hele voorstelling in de kist door.

Een scène uit 'Galgen'. Theo van der Molen brengt de hele voorstelling in de kist door. Foto Niels Westra

‘Godferdomme, wat seist dêr?’’ Het gaat er even ruig aan toe op het podium in de Doarpstún van Snakkerburen. Arjen (Sietse de Vries) vliegt zijn toneelzwager Reitse (Jacob de Vries) naar de keel. Zelfs na zijn dood weet Bouke Helfrich (Theo van der Molen) de gemoederen van zijn nabestaanden te beroeren.

Sietse de Vries schreef voor het iepenloftspul Snakkerburen Galgen. Oud-directeur Bouke Helfrich van de gelijknamige fabriek waar bretels worden gemaakt, is op tachtigjarige leeftijd overleden. De familie komt bijeen om hem te begraven. Gaandeweg wordt duidelijk wat de man voor zijn omgeving heeft betekend.

Galgenhumor

Schrijver De Vries heeft zelf ook een rol. ,,Dat kaam tafallich sa út. Der wie noch net ien foar dy fan de skriuwer. En nei’t ik audysje dien hie sei de regisseur dat ik meidwaan koe.’’ Hij is getrouwd met de dochter van Helfrich en speelt min of meer zichzelf: een schrijver.

Regisseur Karin Idzenga las het script twee jaar geleden en moest er hard om lachen. ,,Het is heel grappig’’, vindt ze. Tenminste, je moet wel tegen zwartgallige grappen kunnen. ,,Het stuk heet Galgen , maar er zit ook veel galgenhumor in.’’

Zo staat de doodskist tijdens de voorstelling prominent op het podium. Bouke Helfrich ligt midden in zijn woonkamer opgebaard. Voor de buitenwacht was Helfrich een succesvolle zakenman, maar zijn kinderen hebben een heel ander beeld van hun vader. Ze mochten thuis nooit iets, vaders wil was wet. En daar hebben ze het als volwassenen nog steeds moeilijk mee. De gesprekken over de overledene vinden allemaal plaats rond die donkergrijze kast van staal.

Uitgestreken gezicht

En toch valt er veel te lachen, zegt Idzenga. Halverwege de voorstelling blijkt bijvoorbeeld dat de kist eigenlijk veel te duur is en dus wordt heit Helfrich in een goedkopere versie gelegd. De begrafenisondernemer met haar uitgestreken gezicht probeert er een waardig afscheid van te maken, maar wat ze ook zegt, de familie heeft er andere ideeën over. Niet in het script, maar ook aardig om naar te kijken is de koolmees die een slaapplek heeft op een van de lampen die boven het podium hangen. Nadat de zon onder is, fladdert het vogeltje wat heen en weer en duikt dan zo’n zwarte lampenkap in.

Tijdens de voorstelling ligt Theo van der Molen aldoor in de kist. Hij is af en toe ook aan het woord, als een stem uit het hiernamaals. De kist is voor een groot deel gesloten. Van der Molen heeft een makkelijke rol, zou je denken. Maar dat is niet altijd het geval. Soms gaan de spelers tijdens het repeteren zo op in hun spel dat ze hem wel eens vergeten, zegt Hiltsje, die de kleding verzorgt. ,,Heel sneu, want dan wordt ie stijf.’’

Lijkwagen

Het decor is doorzichtig en vervaardigd van overwegend donkerrode en zwarte bretels. Een paar felroze ‘galgen’ knallen eruit. Het is een ontwerp van Marysia Jaworski. De opbouw is in samenwerking gegaan met Willem en Suzanne Keizer. ,,Ze zijn samen met de bouwploeg verantwoordelijk voor de styling van het decor. Hoe ze aan al die spullen komen? Geen idee. Maar we hadden een lijkwagen nodig. Waar haal je zoiets vandaan? Nou, wij hebben ‘m hoor.’’

Galgen – Snakkerburen. Data: 15 (première), 17, 18, 21, 23, 24 en 25 september. Kaarten via: www. iepenloftspulsnakkerbuorren.nl

Je kunt deze onderwerpen volgen
Cultuur
Gouden Gurbe