Actrice Ariane Schluter als stammoeder Maria Louise van de Oranjes deze zomer op de muren van paleistuin Princessehof

Op de buitenmuren in de tuin van Keramiekmuseum Princessehof komt deze zomer ’s avonds als het duister invalt Maria Louise van Hessen-Kassel, prinses van Oranje (1688-1675) tot leven middels videoprojecties, muziek en licht. Gisteren nam het Noord Nederlands Orkest muziek op voor wat moet uitmonden in een Son et lumière.

Het Noord Nederlands Orkest bijeen in De Harmonie voor opnames van 'Maria Louise was here'. Het orkest is er met 29 musici die ieder op anderhalve meter afstand van elkaar zitten.

Het Noord Nederlands Orkest bijeen in De Harmonie voor opnames van 'Maria Louise was here'. Het orkest is er met 29 musici die ieder op anderhalve meter afstand van elkaar zitten. FOTO MARCHJE ANDRINGA

Muisstil is het in de grote zaal van de coronaproof verbouwde De Harmonie. De ogen van de 29 muzikanten van het Noord Nederlands Orkest (NNO) zijn gericht op dirigent Hans Leenders. Dan zwelt de muziek aan. Wat een voorrecht om op een doorsnee vrijdagmorgen eerste rang te zitten tijdens de muziekopnames voor Maria Louise was here.

Op verzoek van regisseur Jos van Kan en het NNO schreef componist Max Knigge de muziek voor de voorstelling die deze zomer op de muren in de tuin van Keramiekmuseum Princessehof in Leeuwarden wordt geprojecteerd. ,,De muziek is leidend geworden”, zegt de regisseur tijdens een gesprek in de nagenoeg lege foyer van de schouwburg.

Carte blanche

Hij kreeg bijna een jaar geleden carte blanche van directeur tentoonstellingen & publiekszaken Femke Haijtema van het Princessehof. Die was een paar jaar geleden in Frankrijk gegrepen door de zogenaamde Son et lumière . ,,We waren op vakantie in de Loire en daar projecteren ze ’s avonds van die mooie lichtbeelden op kastelen”, vertelt ze. En ze dacht op dat moment: ,,Het zou toch geweldig zijn als we dat ook in Leeuwarden zouden kunnen doen. Wij hebben daar immers ook een paleis.’’

Wat voor vrouw was Maria Louise eigenlijk? Van Kan heeft geprobeerd haar op alle mogelijke manieren te doorgronden door eerst veel over haar te lezen. ,,Ik heb een bijna museale en wetenschappelijke zoektocht gehouden en smeed nu wat ik te weten kwam om tot kunst.”

Hij benaderde bijvoorbeeld tien wetenschappers met wie hij uitvoerig sprak over de tijd waarin de moeder van stadhouder Willem IV leefde en werkte, onder wie de hoogleraar Artis. ,,Maria Louise hield van tuinieren”, weet Van Kan nu. En Maria Louise nam alleen de beste mensen aan die ervoor zorgden dat haar tuinen er altijd mooi bij lagen. Van Kan ziet er een metafoor in: ,,Snoeien, zaaien, de cyclus van bloeien en afsterven staat ook voor de periode dat ze regeerde.”

Sterke vrouw

In 1731 trok Maria Louise zich terug in het Princessehof. Ze leefde er alleen, haar kinderen waren uitgevlogen. Maria Louise was een sterke vrouw, vindt Van Kan. ,,Ze hield zich staande in een mannenwereld. Ze was een vrouw met kracht en doorzettingsvermogen. Maar wie ze echt was, dat is moeilijk te achterhalen en zullen we wel nooit weten.”

In die tijd liet je niet het achterste van je tong zien. De correspondentie was beschaafd en ging zelden over gevoelens. ,,Alleen in haar brieven aan dominees ontdekte ik iets van twijfels. Maar je diepe zielenroerselen? Nee, die deelde je niet. Ik wil proberen te laten zien wie ze had kunnen zijn.” Wat hem fascineert is dat ze al op jonge leeftijd haar man verloor. ,,Ik vind het interessant om te laten zien hoe ze zich heeft verhouden tot de dood en het verlies. In deze coronatijd worden we daar immers ook mee geconfronteerd. We kunnen de dood bijna ontmoeten in de supermarkt.”

Crossover

De voorstelling die Van Kan maakt voor op de muren van het Keramiekmuseum duurt vijftien minuten. Gisteren werden de opnames met het NNO afgerond. Voor de rol van Maria Louise heeft Van Kan de actrice Ariane Schluter benaderd. ,,Ariane is de eredivisie. Daar wilde ik heel graag mee werken”, zegt de regisseur.

Ook videokunstenaar Frouke ten Velden (lichtprojecties op De Harmonie) en technisch ontwerper Remko Smids (vorig jaar zeventig dagen lang de projecties op gebouwen in Leeuwarden) werken aan het project mee. ,,Nee, ik had nog nooit zoiets gedaan”, zegt Van Kan. ,,Maar het is een bijzonder crossover project van meerdere disciplines. Het is uitdagend om dit Friese icoon te herijken. Dit kan ik nog niet, dit heb ik nog nooit eerder gedaan en juist daarom zet ik er mijn tanden in.”

Maria Louise was here komt mede dankzij financiële steun van de gemeente Leeuwarden tot stand. Haijtema kijkt even later met veel plezier naar de muzikanten. De energie die door de zaal vloeit, smaakt naar meer. ,,Heerlijk dat we komende zomer wat gaan doen in de stad, dat mensen daarvoor nu aan het werk zijn. Ik hoop echt dat het deze zomer weer bruist in Leeuwarden.”

Maria Louise was here - Vanaf 9 juli twee maanden iedere do, vr en zat. Een kaartje kost 5 euro. Meer informatie over bezoeken en reserveren komt in de loop van het jaar op www.princessehof.nl/marialouisewashere

Je kunt deze onderwerpen volgen
Cultuur