Te veel blauw licht in de avond? Pubers krijgen er slaapproblemen door

Jongeren zien te veel blauw licht in avond ANP

Jongeren tussen de 8 en 18 jaar kijken in de avonden zoveel naar schermen met blauw licht, dat ze er slaapproblemen van krijgen. Dat blijkt uit onderzoek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).

Het RIVM heeft in samenwerking met het Amsterdam Medisch Centrum, het Nederlands Herseninstituut en Lifelines voor het eerst onderzoek gedaan naar schermgebruik onder kinderen en jongeren in Nederland. Lifelines is een onderzoeksorganisatie die van inwoners van de noordelijke provincies gegevens verzamelt en beschikbaar stelt voor gezondheidsonderzoek.

Lees ook: Lifelines-directeur Saakje Mulder zoekt naar een lang en gelukkig leven

40 minuten korter

De kinderen en jongeren die dagelijks gebruikmaken van een scherm zoals een telefoon of tablet slapen veertig minuten korter dan de adolescenten die dit niet doen. Uit de studie blijkt volgens de onderzoekers dat deze jongeren vaker problemen hebben om in slaap te komen. Daardoor hebben ze overdag ook vaker problemen om wakker te blijven en zich te concentreren.

Van de groep tussen 8 en 13 jaar gebruikt 22 procent een scherm in de avond. De jongeren tussen 13 en 18 doen dit veel vaker, namelijk 83 procent. Een groep deed een week lang een proef waarin ze hun telefoon in de avond niet gebruikten. De slaapklachten verminderden direct.

'We weten dat slaapklachten kunnen zorgen voor een slechtere concentratie overdag'

,,We hebben nu echt in de thuissituatie onderzocht wat er gebeurt als jongeren een week lang afzien van schermgebruik dan wel een oranje bril in de avond dragen die de slaap verbetert'', vertelt Linda van Kerkhof van het Centrum Gezondheidsbescherming (RIVM). ,,En dan zie je wel degelijk verschillen ten opzichte van normaal gebruik.''

De uitkomst is dat allebei deze gedragsveranderingen leiden tot ongeveer twintig minuten eerder in slaap vallen en wakker worden, en tot minder klachten van slaaptekort. Van Kerkhof: ,,Dat is belangrijk, want we weten dat slaapklachten kunnen zorgen voor een slechtere concentratie overdag, mindere prestaties en op lange termijn zelfs voor gezondheidsproblemen.”

Overigens ligt het schermgebruik van jongeren in de avond nog hoger als televisiekijken wordt meegeteld. Maar volgens het RIVM gaat het hier om een ander soort blootstelling, waarvan de effecten op de slaap niet zichtbaar zijn.

Fabrikanten van mobiele telefoons en tablets bieden tegenwoordig apps of ingebouwde filters aan die de gebruiker in de avonduren beschermen tegen te veel blauw schermlicht. Bieden die soelaas? Dat is nog niet duidelijk.

De onderzoekers vinden vervolgonderzoek nodig om te bepalen of deze filters de gevolgen voor slaap kunnen verminderen. ,,We weten niet of blauwlichtfilters effectief zijn. Ze zorgen wél voor minder blauw licht, maar hoeveel minder? En welke reductie is nodig om de nachtrust niet te verstoren?”, vraagt het RIVM zich af.

Zorgminister Bruno Bruins (VVD) vindt dat het RIVM met dit onderzoek laat zien dat ze mogelijke nieuwe risico’s voor de veiligheid van producten signaleert en op waarde schat.  Bruins: ,,Want veel mensen gebruiken tegenwoordig telefoons, tablets en andere apparatuur met blauw licht de hele dag door. Daarom is het met het oog op de volksgezondheid goed om te weten wat de effecten kunnen zijn.”

Waarschuwing in 2015

De Gezondheidsraad waarschuwde in 2015 voor het eerst voor de risico’s van blauw schermlicht voor de gezondheid. Verstoring van de biologische klok en oogschade werden destijds genoemd als mogelijke aandoeningen. ,,Consumenten attenderen op mogelijkheden om die risico’s te beperken, is volgens de Gezondheidsraad belangrijk.”

Ook pleit de onafhankelijke adviesraad voor de ontwikkeling van producten die licht met minder blauw afgeven en voor meer onderzoek naar de gezondheidseffecten van led-licht.”

Nieuws

Meest gelezen