Gezwicht of niet, Schouten zadelt het kabinet op met een nieuw probleem

Het kabinet heeft grote moeite om de stikstofcrisis in Nederland te bezweren. Minister Schouten van Landbouw schrapt een omstreden veevoerregel voor boeren, waardoor het kabinet op zoek moet naar nieuwe stikstofbesparende maatregelen.

Minister Carola Schouten van Landbouw. FOTO ANP

Minister Carola Schouten van Landbouw. FOTO ANP

Het leek zo duidelijk. Als melkveehouders vanaf 1 september minder eiwitrijk krachtvoer aan hun dieren zouden geven, had dat veel stikstofuitstoot gescheeld. Genoeg om nog dit jaar 75.000 nieuwe huizen te bouwen. Het plan van minister Carola Schouten van Landbouw leidde tot ziedende reacties bij boeren, die opnieuw gingen protesteren en haar zelfs een ‘sluipmoordenaar’ noemden.

De boze boeren krijgen hun zin. Want uit nieuwe berekeningen van de Wageningen Universiteit blijkt dat koeien in deze periode juist méér eiwitrijk krachtvoer nodig hebben, omdat er door de droogte minder eiwit in het gras zit. En dat betekent dat de door haar voorgestelde veevoermaatregel geen zin heeft, zo liet Schouten gisteren aan de Tweede Kamer weten.

Administratieve truc

,,Het was een maatregel die effect leek te gaan hebben, maar door de droogte is dat niet zo’’, zegt Schouten. ,,En een maatregel die niks oplevert, ga ik ook niet invoeren.’’ Volgens de minister is zij níet gezwicht voor boze boeren. ,,Dit is echt gebaseerd op cijfers.’’

Gezwicht of niet, Schouten zadelt het kabinet op met een nieuw probleem. Want om dit jaar toch genoeg huizen en wegen te kunnen bouwen, moet de benodigde stikstofruimte ergens anders vandaan komen. Schouten haalt daarvoor een administratieve truc uit: zij benut de ruimte die – pas volgend jaar – vrijkomt door het uitkopen van varkensboeren.

De opbrengst van die ‘warme sanering’ van de varkenshouderij zou eigenlijk worden ingezet om volgend jaar structureel meer bouwvergunningen uit te delen. Omdat de meeste varkensboeren in het zuiden en oosten worden uitgekocht, kunnen vooral bouwprojecten dáár doorgaan. In de Randstad dreigt de bouw van huizen en wegen juist extra vertraging op te lopen.

Nadenken

,,De opgave staat nog steeds’’, zegt Schouten over het doel om de stikstofuitstoot in de landbouw fors te verlagen. Zij moet volgend jaar op zoek naar andere stikstofmaatregelen. ,,We zijn al aan het nadenken hoe we dat precies gaan doen’’, aldus de minister.

Het was in mei vorig jaar dat de Raad van State het kabinet dwong om scherpe stikstofbesparende maatregelen te nemen. Sindsdien is alleen een verlaging van de maximumsnelheid op snelwegen naar 100 kilometer per uur ingevoerd. Daarnaast heeft Schouten een extra, vrijwillige uitkoopregeling voor varkensboeren gestart.

Verkiezingen

Een forse inkrimping van de veestapel, zoals regeringspartij D66 een jaar geleden voorstelde, lijkt kansloos in een coalitie met boerenpartijen CDA, VVD en ChristenUnie. Haagse bronnen verwachten dat verregaande stikstofmaatregelen in de landbouw pas ná de Tweede Kamerverkiezingen van volgend jaar genomen kunnen worden. Tot die tijd zal het waarschijnlijk bij kleine, administratieve stappen blijven.

Ondertussen vieren de boerenorganisaties een feestje, nu de veevoermaatregel niet doorgaat. ,,Maar we zijn ook verbijsterd dat al deze ellende over ons is uitgestort’’, zegt een woordvoerder van de radicale boerenactiegroep Farmers Defence Force. ,,De wilde acties, de inzet van de politie: het was allemaal niet nodig geweest.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Binnenland